با افزایش اهمیت محاسبات دقیق مالیات در کشور ایران و پیچیدگیهای قانون مالیات مستقیم و غیر مستقیم، روز به روز نیاز کسب و کارها و افراد حقیقی و حقوقی به حسابداران مالیاتی بیشتر میشود. حسابداری مالیاتی، یکی از شاخههای مهم حسابداری است که به دلیل اهمیت محاسبات مالیات و انجام امور مالیاتی، به یک تخصص شناخته شده نیز تبدیل شده است. حسابداران مالیاتی با بررسی و رسیدگی مالیاتی، محاسبات دقیق و ارتباط مستقیم با سامانه مودیان مالیاتی، میتوانند از جرایم مالیاتی جلوگیری کرده و باعث انجام امور مالیاتی به صورت دقیق شوند. بنابراین، به هیچ وجه نباید این نوع حسابداری را کم اهمیت شمرد، به خصوص در شرایطی که قوانین سخت گیرانهای برای مالیات لحاظ شدهاند.
حسابداری مالیاتی چیست؟
حسابداری مالیاتی (Tax Accounting) یکی از اصلیترین زیر شاخههای حسابداری محسوب میشود که تمرکز اصلی حسابداران در آن روی امور مالیاتی است. در واقع حسابداران مالیاتی، موظف به انجام حسابداری مالی نیستند و با تمرکز روی قوانین مالیاتی، تمامی امور مالیاتی را برای ارائه به دولت انجام میدهند. به دلیل اهمیت بحث مالیات برای کسب و کارها و افراد حقوقی، معمولا این گروه از افراد بیشتر از خدمات حسابداری مالیاتی برای دریافت مفاصا حساب مالیاتی کمک میگیرند. حسابداری مالیاتی امروزه برای جلوگیری از جرایم سنگین مالیاتی، به یک الزام برای کسب و کارها تبدیل شده است.
اهمیت حسابداری مالیاتی چیست؟
با توجه به قوانین مالیاتی سخت گیرانه دولت در کشور ایران، انجام امور مالیاتی برای همه کسب و کارها و مشاغل به یک الزام تبدیل شده است. حتی افرادی که با مالیات بر درآمد اتفاقی نیز مواجه شدهاند، میتوانند از خدمات حسابداری در حوزه مالیات استفاده کنند. هدف اصلی از حسابداری مالیاتی، نظارت دقیق روی وجه نقد و غیر نقدی است که وارد یک کسب و کار میشوند و یا پرداخت میگردند. این نظارت دقیق و ثبت صورتهای مالیاتی برای تنظیم اظهارنامههای مالیاتی، میتواند منجر به کاهش احتمال جرایم مالیاتی شود. به علاوه، فرصت عالی را برای دریافت مشوقهای مالیاتی در اختیار صاحبان کسب و کارها قرار میدهد.
حسابدار مالیاتی چه وظایفی دارد؟
حسابدار مالیاتی که پس از شرکت در دورههای مختلف یا تحصیل در دانشگاه، در این حوزه فعالیت میکند؛ وظایف بسیار مهمی را به عمده دارد. در واقع، این حسابدار مالیاتی است که با بررسی دقیق هزینههای خروجی و دریافتیهای یک سازمان، صورتهای مالیاتی را تنظیم کرده و برای ارسال به دارایی و سازمان امور مالیاتی کشور، آماده میکند. بنابراین، هر نوع کاری که برای انجام امور حسابداری مالیاتی به صورت دقیق نیاز باشد، برعهده حسابداران مالیاتی است. از جمله مهمترین این وظایف عبارتند از:
تنظیم اظهارنامههای مالیاتی
مهمترین وظیفه حسابداران مالیاتی، تنظیم اظهارنامه بر ارزش افزوده و یا مالیات بر درآمد است که باید هر ساله آماده شود و به سازمان امور مالیاتی ارسال گردد. کلیه مدارک مالی همچون صورتحسابها، اسناد حسابداری و فاکتورها توسط حسابداران مالیاتی بررسی و تنظیم و گردآوری میشوند. پس از آن، اظهارنامه بر اساس اطلاعات موجود تنظیم شده و به سازمان امور مالیاتی ارسال میگردد.
محاسبه مالیات
وظیفه اصلی حسابداران مالیاتی، محاسبه انواع مالیات است. مالیات بر درآمد کارکنان شرکت، مالیات بر ارزش افزوده برای کلیه کالاها و خدمات و مالیات بر سود شرکتها با کمک حسابداران مالیاتی محاسبه میشوند. محاسبه دقیق این مالیاتها جهت برنامه ریزی کسب و کارها برای بودجه بندی و تامین مبلغ مناسب جهت پرداخت مالیات اهمیت زیادی دارد.
بررسی دقیق صورتهای مالیاتی
صورتهای مالی تصور روشنی از وضعیت مالی یک شرکت است و میتواند برای تنظیم اظهارنامه مالیاتی بهترین گزینه باشد. حسابداران میتوانند کلیه صورتهای مالی را با دقت بررسی کنند تا بتوانند با توجه به دادههای موجود، از جرایم مالیاتی جلوگیری کنند. تطابق دادن این صورتها با قوانین و مقررات مالیاتی نیز برعهده حسابداران است.
سازماندهی سوابق مالی
علاوه بر تهیه اظهارنامه و اسناد مربوط به آن، حسابداران مالیاتی موظف هستند که سوابق مالی یک شرکت را بررسی و سازماندهی کنند. حسابداران میتوانند اطلاعات کلیه مشتریان را در پرونده نگهداری کرده تا در صورت لزوم بتوانند در هر زمانی به آنها دسترسی داشته باشند و از آنها برای محاسبات دقیق و گزارش دهی به صاحبان شرکت و سهام استفاده کنند.
تفاوت حسابداری مالی و حسابداری مالیاتی چیست؟
تفاوت حسابداری مالی و مالیاتی از دیدگاههای مختلفی قابل بررسی هستند. در حالی که هدف اصلی حسابداری مالی ارائه تصویر شفاف از وضعیت مالی، عملکرد و جریان نقدی کسب و کارهاست؛ حسابداری مالیاتی برای تعیین درآمد مشمول مالیات به کار گرفته میشود.
| شاخص مقایسه | حسابداری مالی (Financial Accounting) | حسابداری مالیاتی (Tax Accounting) |
| هدف اصلی | ارائه تصویری شفاف از وضعیت مالی، عملکرد و جریان نقدی کسبوکار برای تصمیمگیری مدیران و سرمایهگذاران | محاسبه صحیح مالیات، تعیین درآمد مشمول مالیات و انجام تکالیف قانونی مودی مطابق مقررات مالیاتی |
| مبنای قانونی | استانداردهای حسابداری ایران، اصول پذیرفتهشده حسابداری و دستورالعملهای سازمان حسابرسی | قانون مالیاتهای مستقیم، قانون مالیات بر ارزش افزوده، آییننامهها، بخشنامهها و دستورالعملهای سازمان امور مالیاتی |
| مخاطبان گزارشها | مدیران، سهامداران، سرمایهگذاران، بانکها، موسسات مالی، حسابرسان و سایر ذینفعان | سازمان امور مالیاتی، ممیزان مالیاتی، هیئتهای حل اختلاف مالیاتی و مراجع قانونی |
| تمرکز اصلی | ارائه اطلاعات واقعی و منصفانه از وضعیت مالی شرکت | تعیین مالیات قابل پرداخت و اطمینان از رعایت قوانین و مقررات مالیاتی |
| مبنای محاسبه سود | سود حسابداری بر اساس استانداردهای حسابداری و ثبت رویدادهای مالی | سود مشمول مالیات پس از اعمال تعدیلات، معافیتها، بخشودگیها و هزینههای قابل قبول مالیاتی |
| نوع گزارشهای نهایی | ترازنامه، صورت سود و زیان، صورت جریان وجوه نقد، صورت تغییرات حقوق مالکانه و یادداشتهای توضیحی | اظهارنامه مالیاتی عملکرد، اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده، گزارش معاملات فصلی، اظهارنامه حقوق و سایر گزارشهای مالیاتی |
| نقش حسابدار | تهیه گزارشهای مالی، تحلیل وضعیت مالی و ارائه اطلاعات برای تصمیمگیری مدیریتی | مدیریت تکالیف مالیاتی، تنظیم اظهارنامهها، کاهش ریسک جرائم مالیاتی و دفاع از پرونده مالیاتی |
موارد قابل بررسی در حسابداری مالیاتی
به منظور محاسبات دقیق مالیاتی، جلوگیری از جرایم و بهره مندی از مشوقهای مالیاتی، باید دادههای مهمی در اختیار این حسابداران قرار داده شوند تا بررسی گردند. از جمله مهمترین موارد قابل بررسی در حسابداری مالیاتی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- دفاتر مالی و تراز حسابها
- صورت مالی واردات و صادرات
- بهای تمام شده کالا یا خدمات
- حقوق پرسنل
- مالیات تکمیلی
- تعدیلات سنواتی
- انواع داراییهای ثابت
- میزان هزینه و درآمد
- صورت گردش مواد اولیه و کالا
حسابداری مالیاتی برای چه سازمانهایی ضروری است؟
مطابق با قوانین مالیاتی جدید، همه شرکتها و سازمانهای کوچک و بزرگ مشمول مالیات قرار میگیرند؛ مگر اینکه میزان درآمد و سود خالص آنها از یک مبلغ مشخصی پایینتر باشد. بنابراین، حتی کسب و کارهای کوچک و خرد نیز باید از حسابداری مالیاتی برای جلوگیری از جرایم استفاده کنند.
- حسابداری مالیاتی برای کسب و کارهای کوچک: برخلاف حسابداری مالیاتی برای سازمانهای بزرگ، این فرآیند در سازمانهای کوچک سادهتر انجام میشود. میتوان با صرف هزینه و زمان کمتر، دادههای مالی را بررسی و محاسبات دقیق مالیاتی را انجام داد. این فرآیند برای جلوگیری از جرایم مالیاتی احتمالی مفید است.
- حسابداری مالیاتی برای سازمانهای بزرگ: قطعا حسابداری مالیاتی برای سازمانهای بزرگ اهمیت بیشتری دارد. حتی ممکن است به جای استخدام یک حسابدار، از چندین حسابدار مالیاتی برای انجام سریعتر امور کمک گرفته شود. فراوانی و پیچیدگی تراکنشها در سازمانهای بزرگ بسیار زیاد است. حسابداری دقیق و حرفهای نه تنها از جرایم مالیاتی برای این سازمانها جلوگیری میکند، بلکه میتواند منجر به مشوقهای مالیاتی و تخفیفات مناسب نیز شود.
محاسب گران فرتاک؛ همراه شما برای امور حسابداری مالیاتی
حالا که متوجه شدید حسابداری مالیاتی چیست و چه اهمیتی در سازمانها و شرکتها دارد، میتوانید با گروه محاسب گران فرتاک در ارتباط باشید. این مجموعه با حضور باتجربهترین حسابداران و آشنایی کامل با قوانین مالیاتی، میتواند امور حسابداری مالی و مالیاتی را با نهایت دقت انجام دهد. بنابراین، اگر حسابدار مالیاتی داخلی ندارید و یا به دنبال گروهی قابل اعتماد برای بررسی اسناد مالیاتی و ارسال لیست مالیات حقوق شرکت خود هستید، میتوانید همین حالا با گروه محاسب گران فرتاک در ارتباط باشید.
بدون دیدگاه