تخمین میزان درآمدها و هزینههای یک شرکت در بازه زمانی خاص همیشه یکی از چالشهای حسابداری داخلی بوده و هست و به دلیل اینکه با پیچیدگیهای زیادی همراه است، باید توسط افراد متخصص انجام شود. این فرآیند سخت و پیچیده با نام «بودجه در حسابداری» در میان حسابداران و کارفرمایان شرکتها شناخته میشود که باید با توجه به درآمدها و میزان هزینههای یک شرکت انجام شود. داشتن بودجه، راهی برای برنامه ریزی مالی برای آینده است و میتواند از کمبود مالی در آینده جلوگیری کند. معمولا بودجه در فرآیند حسابداری شرکتها به صورت یک ساله تعیین میشود؛ اما در صورت نیاز و درخواست مدیران شرکت، میتوان آن را برای بازههای زمانی کوتاهتر نیز تدوین نمود.
آنچه در این صفحه میخوانید
تعریف بودجه در حسابداری چیست؟
«تخمین و پیش بینی درآمدها و هزینههای مختلف برای دورههای زمانی آیند توسط یک مجموعه» تعریف بودجه در حسابداری است. کلیه سازمانها و شرکتها میتوانند برای دخل و خرج دورههای بعدی و برنامه ریزی مالی، یک برآورد مالی تخمینی به دست آورند. در این صورت هر مجموعه میداند که چه منابعی را در اختیار دارند و باید آنها را در چه راستایی خرج کند تا با کمبود منابع مالی در دراز مدت مواجه شوند.
مفهوم هزینه در بودجه بندی حسابداری
یکی از مهمترین مواردی که در بودجه حسابداری درج میشود و باید روی آن تاکید بسیار زیادی داشت، ماهیت هزینه در بودجه بندی حسابداری است. هزینه در حسابداری شامل کلیه مخارجی میشود که به صورت ثابت یا به مرور از درآمدهای سازمان کسر میگردد. موارد مختلفی همچون حقوق کارکنان، استهلاک دستگاهها و موارد مشابه جزء هزینههای یک سازمان به شمار میروند و باید حتما در برنامه ریزی مالی و تخمین بودجه دخالت داده شوند.
هدف از تهیه بودجه در فرآیند حسابداری چیست؟
تهیه بودجه در حسابداری به عنوان یکی از مهمترین اقدامات ضروری شناخته میشود که اهداف بلندمدت را دنبال میکند. حسابداران با شناخت هدف تهیه بودجه میتوانند دقیقتر بودجه بندی را انجام داده تا به اهداف آن نزدیک شوند. به طور کلی، با تنظیم بودجه میتوان حد و حدود هر واحد از شرکت را مشخص نمود. همچنین اگر مغایرتها و انحرافات مالی در هر قسمت از شرکت وجود داشته باشند، با بودجه بندی برطرف خواهند شد. هماهنگ کردن فعالیت بخشهای مختلف و برآورد و پیش بینی هزینهها از جمله مهمترین اهداف تنظیم بودجه برای هر شرکت محسوب میشوند.
انواع بودجه در حسابداری مدیریت
تعریف بودجه در حسابداری مدیریت به قدری حائز اهمیت است که انواع مختلفی نیز برای آن در نظر گرفته شدهاند. به طور کلی، عملا بدون تعیین و برآورد بودجه نمیتوان حسابداری حرفهای در حوزههای مختلف مدیریتی و در سطح کوچک تا کلان انجام داد. از جمله انواع بودجه در حسابداری مدیریت میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- بودجههای نقدی: پیش بینی برای جریانهای نقدی ورودی و خروجی در سازمانها زیر نظر این بودجه قرار میگیرد تا بتوان از مشکلات نقدینگی جلوگیری نمود.
- بودجههای عملیاتی: این نوع بودجه برای پیش بینی درآمدها و هزینههای روزانه یک سازمان در طول سال مالی انجام میشود. بودجههای عملیاتی شامل هزینههای جاری مختلف همچون هزینههای فروش، بازاریابی، حقوق و دستمزد، اجاره و … میشوند.
- بودجههای سرمایهای: بودجه سرمایهای برای پیش بینی در مورد هزینههای مربوط به پروژههای بلند مدت و سرمایه گذاریهای بزرگ است. با این بودجه میتوان برای تجهیز زیرساختها، خرید تجهیزات و ماشین آلات و املاک اقدام کرد.
- بودجههای انعطافپذیر: بودجههای انعطاف پذیر، بودجههاییاند که بر اساس تغییرات واقعی در درآمدها و کلیه هزینهها تنظیم میشوند. با در نظر گرفتن این بودجه، امکان اصلاح درآمدها و هزینهها بر اساس شرایط واقعی وجود دارد.
- بودجههای ثابت: این نوع بودجهها همانطور که از نامشان مشخص است، بودجههای ثابتی هستند که برای یک بازه زمانی مشخص تعیین میشوند و تا پایان این بازه زمانی، هیچ تغییری در آن مشاهده نمیشود.
- بودجه عملیاتی و مالی: بودجه عملیاتی هزینههای مربوط به عملکرد و خدمات سازمانها را همچون حقوق و هزینههای مربوط به اداره را تعیین میکند.
نحوه بودجه بندی در حسابداری چگونه است؟
به منظور تعیین بودجه در حسابداری یک سازمان و شرکت نیاز به طی کردن مراحل خاصی است. در گام اول باید نیازها و اهداف یک شرکت از نظر مالی بررسی شوند. اینکه یک شرکت به دنبال افزایش سود است یا کاهش هزینهها، هر دو برای بودجه بندی در حسابداری مهم هستند. پس از آن، نیاز به جمع آوری دادههای مالی برای ایجاد پیش بینیهای دقیق بوده تا بتوان خطاهای مالی را به حداقل رساند. بعد از جمع آوری دادهها، نوبت به پیش بینیهای مالی میشود که معمولا توسط حسابداران و یا با ترکیبی از نرم افزارهای تحلیلی انجام خواهد شد.
با این پیش بینیها میتوان اطمینان حاصل کرد که منابع مالی میتوانند پوشش دهی کاملی برای هزینهها داشته باشند و در عین حال از کسریهای بودجه احتمالی نیز جلوگیری شود. در نهایت بودجه تهیه و تنظیم میشود. بودجه تهیه شده باید شامل جزئیات دقیق از هزینهها و درآمدها در بخشهای مختلف یک سازمان باشد. البته مرحله نهایی برای تنظیم بودجه در حسابداری پس تهیه تمام نشده و لازم است که روی اجرای دقیق بودجهها نیز نظارت شود. در این صورت است که انحرافات احتمالی شناسایی و اقدامات اصلاحی نیز انجام خواهند شد.
نرم افزار و سیستم کنترل بودجه
کنترل بودجه در حسابداری به عنوان مهمترین وجه حائز اهمیت شناخته میشود که امکان کنترل، مدیریت و نظارت روی هزینهها و دخل و خرج را فراهم میکند. از آنجایی که اعتبارات در نظر گرفته شده برای هر واحد مالی باید بر اساس مقررات باشد، توصیه میشود که برای کنترل بودجه و اعتبارات لازم از تمامی ابزارهای مورد نیاز کمک گرفت. معمولا از سیستمها و نرم افزارهای مالی برای کنترل بودجه در حسابداری استفاده میکنند.
استفاده از نرم افزارها، این امکان را فراهم میکند تا با کنترل و دقت در عملیات بودجه بندی، بتوان امکان پیگیری و نظارت بر عملیاتهای مالی و تسهیل در آنها را فراهم نمود. ضمن اینکه این نرم افزارها، ضمن برآورد بودجه در حسابداری مالی شرکت، امکان تنظیم گزارشات دقیق را به صورت دورهای فراهم میکنند. نگهداری از فاکتورها و اسناد مالی به صورت خودکار در این نرم افزارها، میتواند امکانات دقیقی را در اختیار قرار دهد.
کسری بودجه و بودجه محقق شده در حسابداری به چه معناست؟
دو اصطلاح رایج بودجه در حسابداری، «کسری بودجه» و «بودجه محقق شده» است. اگر مقدار مخارج از مقدار درآمدهای یک سازمان در بودجه تنظیم شده بیشتر باشد، آن شرکت دچار کسری بودجه شده است. بدیهی است که این مفهوم برای شرکت مناسب نبوده و باید حتما هنگام بودجهبندی با در نظر گرفتن بودجههای انعطافپذیری از کسری بودجه احتمالی جلوگیری کرد. هر سازمان دارای میزان درآمد یا هزینه برای یک موضوع خاص است و این را در بودجه در نظر میگیرد. اگر به مبلغ کمتر یا بیشتری دست پیدا کند، اختلاف این مبلغ از مبلغ تعیین شده در بودجه، بودجه محقق شده نام دارد.
محاسب گران فرتاک و ارائه بهترین خدمات مالی و حسابداری
فرآیند تنظیم بودجه در حسابداری زمانی امکان پذیر است که صورتهای مالی، هزینهها و درآمدها به بهترین شکل تنظیم شده باشند. بنابراین، دریافت خدمات حسابداری مالی و مالیاتی برای شرکتها نه تنها مفید است، بلکه به یک الزام مهم نیز تبدیل شده است. گروه محاسب گران فرتاک، گروهی تخصصی در زمینه خدمات مالی و حسابداری هستند که با خدمات حرفهای خود، شرکتها و برندهای کوچک و بزرگ را از خطر ورشکستگی و مشکلات رایج نجات میدهند. با گروه محاسب گران فرتاک، کلیه دغدغههای شما از بابت خدمات مالی و مالیاتی برطرف خواهند شد.
بدون دیدگاه