۷ تفاوت مالیات مستقیم و غیر مستقیم + مزایا و معایب هر کدام

مالیات به عنوان یکی از درآمدهای اصلی دولت شناخته می‌شود که از طریق آن می‌توان نیازهای جامعه را برطرف کرد. نحوه پرداخت مالیات به دولت به دو دسته مستقیم و غیر مستقیم تبدیل می‌شود. مالیات مستقیم، مستقیما از مودی مالیاتی دریافت می‌شود و مالیات غیر مستقیم روی کالاها و خدمات لحاظ می‌شود و افراد به صورت غیر مستقیم آن پرداخت می‌کنند. درک تفاوت مالیات مستقیم و غیر مستقیم برای بسیاری از مردم حائز اهمیت است که در این مقاله قصد داریم در مورد آن‌ها صحبت کنیم.

مزایا و معایب مالیات مستقیم و غیر مستقیم

قبل از اینکه بخواهیم تفاوت مالیات مستقیم و غیر مستقیم را توضیح دهیم، اجازه دهید تا مزایا و معایب این دو نوع مالیات را درک کنیم.

مزایا و معایب مالیات مستقیم

مالیات مستقیم یک درآمد پایدار برای دولت است تا امکان پرداخت هزینه‌های عمومی در زمینه آموزش، بهداشت و امنیت وجود داشته باشد. علاوه بر این، مالیات مستقیم می‌تواند برای توزیع ثروت در جامعه کمک کننده باشد. با این روش، میان اقشار جامعه با هر مقدار درآمدی تعادل برقرار می‌شود و از فساد مالی نیز جلوگیری خواهد شد. با این حال مالیات مستقیم فشار زیادی روی دوش افراد با درآمد بالا می‌گذارد و باعث کاهش تحریم‌های مالی نیز خواهد شد. مالیات ممکن است انگیزه را برای کار کردن و سرمایه گذاری در افراد کاهش دهد. قانون مالیات مستقیم نیز بسیار سخت‌گیرانه طراحی شده و عدم انعطاف‌پذیری آن کار را برای افراد در حوزه‌های مختلف سخت می‌کند.

مزایا و معایب مالیات غیر مستقیم

مالیات غیر مستقیم روی کالاها و خدمات دریافتی از سوی مشتریان لحاظ می‌شود. طبیعی است که به هیچ وجه مشتریان قادر نیستند که از پرداخت آن فرار کنند. این نوع مالیات یک درآمد پایدار برای دولت است. همچنین می‌تواند باعث حمایت از تولیدات داخلی و کاهش تبادل پول نقد و فرار مالیاتی شود. حمایت از سیاست‌های بهداشتی و محیط زیستی از دیگر مزایای مالیات غیر مستقیم هستند. با این حال این نوع مالیات می‌تواند روی اقشار کم درآمد فشار زیادی داشته باشد. باعث کاهش رقابت و نوآوری شده و فرآیند محاسبه مالیات را پیچیده می‌کند.

آشنایی با تفاوت مالیات مستقیم و غیر مستقیم

تفاوت مالیات مستقیم و غیر مستقیم را می‌توان از جنبه‌های مختلفی بررسی نمود. مالیات مستقیم، یک نوع مالیات بوده که مستقیما از سوی مودیان مالیاتی حقیقی و حقوقی پرداخت می‌شود. مالیات غیر مستقیم اما روی کالاها و خدمات مختلف لحاظ می‌گردد و جزئیات متفاوتی از مالیات‌های مستقیم دارد. درک تفاوت مالیات مستقیم و غیر مستقیم برای حسابداران و مردم بسیار مهم است. چرا که امور حسابداری دیگر به اندازه گذشته تخصصی نیست و حتی افرادی که کسب و کار اختصاصی ندارند، ملزم به پرداخت مالیات هستند. در ادامه به مهم‌ترین عوامل تفاوت مالیات مستقیم و غیر مستقیم اشاره می‌کنیم.

۱. تفاوت برای تاثیر روی اقتصاد

به عنوان مهم‌ترین تفاوت مالیات مستقیم و غیر مستقیم باید به تفاوت تاثیر روی اقتصاد اشاره کرد. مالیات‌های مستقیم به صورت مستقیم روی درآمدهای دولت تاثیر می‌گذارند. وجود مالیات مستقیم برای رفتارهای اقتصادی دولت بسیار مهم است. از طرفی می‌تواند برای برنامه ریزی جهت سرمایه گذاری و پس انداز کمک کند. این در حالی است که مالیات‌های غیر مستقیم معمولا روی قدرت خرید مردم تاثیر می‌گذارند. هر چقدر میزان مالیات غیر مستقیم بیشتر شود، مردم قدرت خرید و دریافت خدمات کمتری دارند. این موضوع به کاهش تقاضا برای خرید کالاها و دریافت خدمات در سطح جامعه و متضرر شدن کسب و کارها منجر می‌شود.

۲. تفاوت در مودیان پرداخت مالیات

همانطور که اشاره شد، تفاوت مالیات مستقیم و غیر مستقیم در این است که برای پرداخت مالیات مستقیم، مودیان مالیاتی حقیقی و حقوقی ملزم هستند که به صورت مستقیم این مالیات را در سامانه سازمان امور مالیاتی پرداخت کنند. ولی مالیات غیر مستقیم هیچ گونه سند و فاکتوری نداشته و روی خدمات لحاظ می‌شود. بنابراین، حتی افرادی که درآمد پایینی دارند نیز به صورت غیر مستقیم ملزم به پرداخت این نوع مالیات هستند.

۳. تفاوت در احتمال فرار مالیاتی

تفاوت مالیات مستقیم و غیر مستقیم که در واقع مزایا و معایب آن‌ها را برجسته‌تر می‌کند این است که فرار مالیاتی در پرداخت مالیات مستقیم بیشتر احتمال دارد، ولی در مالیات غیر مستقیم به این شکل نیست. هیچ فردی نمی‌تواند از پرداخت مالیات غیر مستقیم فرار کند. چون دقیقا روی محصولات و خدمات اضافه شده‌اند و بدون پرداخت آن‌ها نمی‌توانید محصولی را بخرید یا از خدمات خاصی دریافت کنید.

۴. تفاوت در نحوه دریافت مالیات

عامل اصلی ایجاد کننده تفاوت مالیات مستقیم و غیر مستقیم در نحوه دریافت مالیات است. مالیات مستقیم به طور مستقیم از درآمد بدست می‌آید و لازم است که مالیات پردازان مستقیما از درآمد آن را پرداخت کنند. مالیات مستقیم دارای انواع مختلفی از جمله مالیات بر درآمد اتفاقی، مالیات بر درآمد، مالیات بر ارث و … هستند که مستقیما پرداخت می‌شوند. در نقطه مقابل آن مالیات غیر مستقیم قرار می‌گیرد که برای محاسبه آن نیازی به نرم افزار حسابداری سپیدار نیست و باید مصرف کننده به صورت غیر مستقیم آن را پرداخت کند. این هزینه روی قیمت کالاها و خدمات لحاظ می‌شود. هزینه مالیات در قالب قیمت بالاتر کالاها پرداخت می‌شود و فروشنده و تولید کننده موظف به جمع آوری آن و ارسال به دولت هستند.

۵. تفاوت در نحوه محاسبه

مالیات مستقیم بر اساس میزان درآمد، دارایی و سود محاسبه می‌گردد که معمولا به صورت سالانه یا ماهانه برای افراد لحاظ می‌شود. این نوع مالیات نیاز به اعلام دقیق درآمد و دارایی افراد و نهادهای مختلف دارد. مالیات‌های غیر مستقیم بر اساس مصرف کالاها و خدمات محاسبه می‌گردد. مصرف کننده نهایی لازم است که هزینه مالیات را به صورت غیر مستقیم و از طریق افزایش قیمتی که روی کالاها و خدمات لحاظ شده‌اند، پرداخت کند. در نوع مالیات غیر مستقیم نیازی به ارائه اظهارنامه و اعلام درآمد و دارایی نیست.

۶. تاثیر روی اقشار مختلف جامعه

تفاوت مالیات مستقیم و غیر مستقیم روی افشار مختلف جامعه نیز قابل بررسی است. مالیات مستقیم معمولا برای افراد و شرکت‌هایی که درآمد بیشتری دارند لحاظ می‌شود. این نوع مالیات بار مالی زیادی را روی این کسب و کارها به همراه دارد. ضمن اینکه مالیات‌های مستقیم به صورت تصاعدی تنظیم می‌گردند. یعنی هر چقدر درآمد بیشتر، درصد بیشتری از مالیات نیز برای کسب و کارها لحاظ می‌شود. مالیات غیر مستقیم نه تنها روی کسب و کارها، بلکه روی اقشار مختلف جامعه و مصرف کنندگان تاثیر می‌گذارد. مالیات‌های غیر مستقیم عادلانه‌تر هستند و به صورت مساوی روی همه افراد بدون در نظر گرفتن اینکه هر فرد چه درآمدی دارد، لحاظ می‌شود.

۷. تفاوت در شفافیت و نظارت

به عنوان یک عامل دیگر در تفاوت مالیات مستقیم و غیر مستقیم می‌توان به تفاوت در شفافیت و نظارت اشاره کرد. مالیات مستقیم به درآمد و دارایی هر یک از افراد مرتبط است و معمولا شفافیت بیشتری را به همراه دارد. اداره مالیات می‌تواند بر اساس اظهارنامه ارائه شده و یا سایر داده‌های مالی که دارد، مالیات را برای شرکت‌ها و کسب و کارها تعیین کند. ولی مالیات غیر مستقیم روی کالاها لحاظ می‌شود. پس نظارت بر آن از سوی اداره امور مالیاتی چندان دقیق نیست. از طرفی خود افراد که در حال پرداخت این مالیات هستند، شاید حتی متوجه این موضوع نشوند.

محاسب گران فرتاک؛ بهترین مرکز ارائه دهنده خدمات مالیاتی

تفاوت مالیات مستقیم و غیر مستقیم از جنبه‌های مختلفی قابل بررسی هستند. برای اینکه مالیات مستقیم پرداختی خود را کاهش دهید و با مشکل جرایم مالیاتی مواجه نشوید، نیاز به دریافت خدمات از حسابداران با تجربه دارید. تیم محاسب گران فرتاک آماده ارائه خدمات حسابداری مالیاتی به شما در حوزه‌های مختلف کسب و کار است.