حسابرسی داخلی چیست؟ + اهداف و مراحل انجام آن را بشناسید!

ارزیابی مالی در هر شرکت نقش بسیار مهمی را در بهره‌وری شرکت و درآمدزایی آن دارد. حسابرسی داخلی جزء خدمات درون سازمانی است که با هدف ارزیابی مالی شرکت‌ها و صورت‌های تنظیم شده مالی انجام می‌شود. این فرآیند در خود سازمان و با هدف بررسی عملکرد افراد فعال در سازمان و داده‌های مالی انجام می‌شود تا اگر خطایی در این زمینه وجود دارد، بتوان به موقع برای اصلاح آن اقدام نمود.

حسابرسی داخلی چیست؟

حسابرسی داخلی فرآیندی برای شناسایی تقلب‌ها، ریسک‌ها و خطاهای احتمالی در حوزه‌های حسابداری مالی و مالیاتی است. حسابداری، انجام امور پرداخت و برداشت، واریز حقوق به کارمندان و … همه و همه دارای قوانین خاصی هستند که می‌بایست به صورت صحیح از آن‌ها پیروی نمود. اگرچه استفاده از نرم افزار حسابداری سپیدار می‌تواند تا حد زیادی به سازماندهی این امور کمک کند و مانع از خطاهای احتمالی گردد، اما در هر صورت شناسایی ریسک‌ها و ارزیابی خطاها می‌تواند موضوع بسیار مهمی باشد که باید توسط حسابرسان مورد بررسی قرار بگیرد.

حسابرسی داخلی با کمک افراد باتجربه در حوزه حسابرسی و حسابداری انجام می‌شود. به طوری که کلیه صورت‌های مالی، داده‌ها، گزارش‌ها، فاکتورها و … بررسی می‌شوند و با تمامی قوانین و اهداف سازمان مطابقت داده خواهند شد. در نهایت کار حسابرسی با ارائه گزارش تمام می‌شود.

هدف از حسابرسی داخلی

حسابرسی داخلی با هدف بهبود فرآیندهای داخل سازمانی در حوزه حسابداری خدماتی انجام می‌شود. متاسفانه بسیاری از شرکت‌ها و سازمان‌ها با وجود اینکه تمام تلاش خود را جهت موفقیت درون سازمانی می‌کنند، نمی‌توانند شاهد افزایش درآمد و بهره وری سازمان باشند. این موضوع عمدتا به علت ضعف‌های حسابداری و یا وجود تقلب‌هایی است که متوجه آن‌ها نمی‌شود. هدف از حسابرسی شناسایی همین ریسک‌ها و تقلب هاست.

با ارزیابی اثربخشی کنترل‌های داخلی و مطابقت دادن با قوانین، می‌توان راحت‌تر حسابرسی را انجام داد و به نتایج بسیار خوبی نیز در این زمینه رسید. نظارت بر روی گردش مالی و اطمینان از گزارش دهی صحیح از دیگر اهداف حسابرسی در سطح سازمانی و داخلی است. می‌توان با حسابرسی داخلی تقلب‌ها را شناسایی و برای رفع و اصلاح آن‌ها اقدام کرد.

مراحل انجام حسابرسی در سازمان به صورت داخلی

حسابرسی داخلی فرآیندی است که به صورت دوره‌ای در سازمان‌ها انجام می‌شود. لازم است که حسابداران متخصص و بی طرف این کار را انجام دهند تا نتیجه به دست آمده کاملا مورد تایید باشد. برای انجام حسابرسی باید مطابق با مراحل زیر پیش رفت:

گام اول: تعیین هدف و نیازهای حسابرسی

برای انجام حسابرسی به صورت داخلی لازم است که در اولین مرحله نیازهای سازمان، مسائل مالی و عملیاتی مورد بررسی قرار گیرند. حسابرسان باید اهداف مشخصی بر اساس نوع فعالیت در سازمان‌ها داشته باشند و بتوانند روند حسابرسی را به صورت دقیق و حرفه‌ای انجام دهند. بنابراین، مهم است که هدف از حسابرسی در سازمان مشخص شود تا وظیفه حسابرس تعیین گردد.

مقاله پیشنهادی: مشاوره اقتصادی چیست؟ : خدمات و وظایف مشاور اقتصادی و مالی

گام دوم: کنترل داخلی کلیه داده‌های مالی

در مرحله دوم لازم است که بر اساس هدف و نیاز حسابرسی، کنترل داخلی داده‌های مالی انجام شود. هر گونه ریسک مالی موجود در کنترل داخلی داده‌های مالی مورد بررسی قرار می‌گیرد. هدف اصلی کشف نقاط ضعف و خطاهای احتمالی است. بنابراین باید به هر چیزی که وجود دارد مشکوک بود.

گام سوم: جمع آوری داده و مستندات مورد نیاز

حسابرسان داخلی باید به جمع آوری داده‌ها بپردازند. شاید شناسایی ریسک و یا خطا در فرآیند حسابرسی مهم باشد، اما تا زمانی که برای مدرک نداشته باشید نمی‌توانید به دیگران اعلام کنید. باید حتما در مورد وضعیت فعلی سازمان مدرک داشته باشید و داده‌های مورد نیاز را نیز ارائه کنید.

گام چهارم: تحلیل داده‌های بدست آمده

کلیه داده‌ها و مستندات جمع آوری شده را با دقت تحلیل و بررسی کنید تا بتوانید نقاط ضعف و مشکلات موجود را شناسایی کنید. هر چقدر تحلیل دقیق‌تری داشته باشید، می‌توانید نقاط ضعف بیشتری را نیز شناسایی کنید.

گام پنجم: گزارش دهی نهایی

مرحله بعدی حسابرسی داخلی با گزارش حسابرسی نهایی انجام می‌شود. پس از اینکه داده‌ها را جمع آوری کردید، آن‌ها را تحلیل کردید و توانستید یک گزارش جامع و دقیق به مدیران ارشد خودتان ارائه کنید، می‌توانید کار خود را تمام شده بدانید. بنابراین، باید بر اساس داده‌ها و مدارک موجود گزارش دهی نهایی به صورت صحیح انجام شود.

گام ششم: پیگیری برای اصلاحات

از آنجایی که حسابرس داخلی درون سازمان حضور دارد، می‌تواند با دقت بیشتری در مورد اصلاحات پیگیری کند. تا زمانی حسابرسی مفید واقع می‌شود که اصلاحات مربوط به آن به صورت کاملا دقیق انجام شوند. بنابراین، لازم است که حتما پیگیری‌های لازم برای انجام اصلاحات انجام شوند تا بتوان نتایج به دست آمده برای بهره وری بهتر شرکت بهره مند شد.

وظایف حسابرس داخلی

حسابرس داخلی وظایف مهمی را در شناسایی نقاط ضعف، اعلام خطاهای موجود و رفع آن‌ها برعهده دارد. در واقع حسابرسان وظیفه دارند که عملکرد حسابدارها را در سطح سازمانی بررسی کنند و اگر خطایی در عملکرد آن‌ها و یا صورت‌های مالی در سازمان وجود دارند آن‌ها را اعلام کنند. از جمله مهم‌ترین وظایف حسابرس داخلی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

• ارزیابی کنترل‌های داخلی و بررسی سیستم‌های کنترلی و حسابداری
• نظارت بر روی قراردادهای ثبت شده و نشده و تطبیق دادن آن‌ها با سیاست‌های داخلی
• نظارت بر فعالیت هی حسابداری و حفظ دقت و صحت داده‌ها
• کنترل و ارزیابی صورت‌های مالی و مالیاتی برای شناسایی خطاها و انحرافات
• تجزیه و تحلیل اطلاعات مالی و بررسی داده‌ها و نقاط ضعف و شناسایی آن‌ها
• شناسایی ریسک‌ها و ارزیابی ریسک و فرآیندهای سازمانی
• پیشگیری از تقلب‌ها و اختلاس‌های داخلی سازمانی
• بهبود فرآیندها و ارائه پیشنهادات و توصیه‌های حرفه‌ای برای بهبود کارایی و اثربخشی عملیات
• کنترل صحت اطلاعات مالی برای بررسی دقت و درستی اطلاعات
• رعایت استانداردها و اطمینان از انطباق کلیه عملیات‌های سازمانی
• نظارت روی هزینه‌ها و بهینه سازی منابع
• کنترل اجرای اسناد مالی و تخصصی
• رسیدگی به موارد خاص برای سازمان‌ها
• تطابق پرداخت‌ها و پیشرفت‌های پروژه با امور مالی سازمانی

مقاله پیشنهادی: حسابداری ارز دیجیتال چیست؟ | راهنمای جامع محاسبه و نرم افزارها

حسابرسی مستقل با داخلی چه تفاوتی دارد؟

در کل فرآیند حسابرسی با هدف بررسی حساب‌ها و کنترل ان‌ها انجام می‌شود. حسابرسی مستقل توسط افرادی خارج از سازمان که در شرکت‌های مختلفی مشغول به کار هستند انجام می‌شود. هدف اصلی برای حسابرسی مستقل یا خارجی این است که صورت‌های مالی از هر نظر بررسی شوند و اگر خطایی در آن‌ها وجود دارند به موقع به ذی نفعان، سرمایه گذاران و مدیرعاملان اعلام شوند. علاوه بر این، حسابرسان مستقل به صورت بی طرفانه‌تر فرآیند حسابرسی را انجام می‌دهند.

این در حالی است که حسابرسان داخلی که بعضا ممکن است حسابدار شرکت نیز باشند به منظور بررسی عملکرد حسابداری و شناسایی نقاط ضعف خدمات تخصصی را ارائه می‌کنند. هدف از ارائه خدمات توسط حسابرسان داخلی بررسی عملکرد درون سازمانی و اعلام آن به حسابداران و یا مدیرعاملان است. در صورتی که سازمان‌ها و کسب و کارها بخواهند که از خدمات حسابرسی به صورت حرفه‌ای و بی طرفانه استفاده کنند، احتمالا حسابرسی مستقل را دریافت می‌کنند که معمولا برای مدت زمان طولانی‌تر انجام می‌شود.

محاسب گران فرتاک؛ بهترین شرکت خدمات حسابرسی در ایران

حسابرسی داخلی و مستقل هر دو با یک هدف، یعنی شناسایی ریسک‌ها و خطاهای احتمالی انجام می‌شوند. محاسب گران فرتاک به عنوان بهترین شرکت حسابرسی در ایران امکان استفاده از نرم افزار حسابرسی داخلی و مجموعه‌ای از خدمات تخصصی در این حوزه را فراهم کرده است. اگر نیاز به دریافت خدمات حسابداری، حسابرسی، تامین اجتماعی و هر گونه خدمات مرتبط با نرم افزارهای مالی و مالیاتی دارید با کارشناسان شرکت در ارتباط باشید.