یکی از شاخههای مهم در علم حسابداری شرکتها، حسابداری حقوق و دستمزد است که هر سازمانی فارغ از وسعت و کوچک و بزرگی خدمات خود باید از آن برای تعیین حداقل حقوق کارکنان و سایر جزئیات حقوقی و دستمزدها از آن کمک بگیرد. فرآیند حسابداری دستمزد و حقوق، فرآیندی است که بدون پیچیدگیهای خاص و با در نظر گرفتن یک سری اصول و قوانین قابل انجام است؛ اما اهمیت آن آنقدر در کسب و کارها زیاد بوده که عملا بدون وجود آن، کارهای پرداختی حقوق و دستمزد کارکنان دچار مشکلات جدی میشوند. در ادامه مقاله با این شاخه از حسابداری، مزایا و جزئیات آن آشنا میشوید.
آنچه در این صفحه میخوانید
حسابداری حقوق و دستمزد چیست؟
حسابداری حقوق و دستمزد ، یکی از شاخههای حسابداری است که در شرکتها و کسب و کارهای مختلف انجام میشود. این خدمات حسابداری مالی با هدف تعیین حقوق و دستمزد کارکنان در حال فعالیت در یک شرکت و کسب و کار انجام خواهد شد. افرادی که در این حوزه از حسابداری فعالیت میکنند، میبایست دادههای مربوط به عملکرد شغلی هر یک از کارمندان از جمله ساعت کار، ساعت مرخصی، روزهای ماموریت و اضافه کار و … را محاسبه و حقوق و دستمزد کارمندان را تعیین کنند.
چرا حسابداری حقوق و دستمزد مهم است؟
در هر شرکت خدمات حسابداری مختلفی به کسب و کارها ارائه میشوند. طیف وسیع این خدمات باعث شده تا تسلط روی همه آنها و قوانین و ضوابط مربوطه برای حسابداران امکان پذیر نباشد. از این جهت حسابداری شرکتی به شاخههای مختلفی تقسیم بندی شده است که یکی از آنها حسابداری دستمزد و حقوق است. پرداخت دستمزد و حقوق کارکنان به صورت صحیح و پرداخت معوقات آنها نقش بسیار مهمی را در رضایت کارکنان و جلوگیری از پایمال شدن حق و حقوق آنها دارد.
از جهت دیگر، حقوق و دستمزد کارکنان در هر شرکت بخش بزرگی از درآمد آن را به خود اختصاص میدهد و میتوان بخشی از امور مالیاتی نیز باشد. از این محاسبه دقیق حقوق و دستمزد کارکنان برای جلوگیری از بروز ایراد و خسارات کسب و کارها بسیار حائز اهمیت است و میتواند به وفاداری کارکنان و همچنین جلب رضایت و اثربخشی کاری آنها کمک شایانی کند.
وظایف حسابدار حقوق و دستمزد
حسابدار حقوق و دستمزد، فردی است که باید محاسبه دقیق کارکرد هر یک از کارکنان حاضر در شرکت را انجام دهد. این محاسبه در قالب یک سند رسمی به کارکنان و شرکت ارائه میشود که به آن فیش حقوقی گفته میشود. دقت، سرعت العمل و همچنین تسلط روی قوانین پرداخت حقوق و دستمزد در تامین اجتماعی و سازمانها، از جمله مهمترین وظایف حسابدار حقوق و دستمزد میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- تعیین حقوق پایه برای هر یک از کارکنان
- تعیین و ثبت حق بیمه کارکنان و صدور سند حسابداری آن ها
- محاسبه میزان اضافه کاری هر یک از کارکنان و تعیین دستمزد آن
- ثبت اسناد حسابداری مربوط به مزایای نقدی و غیر نقدی
- محاسبه عیدی کارکنان مطابق با قوانین در عید نوروز
- محاسبه سنوات با توجه به قوانین
- ثبت و ذخیره سازی اسناد و مدارک حسابداری
- محاسبه مرخصیهای استفاده نشده کارکنان و تعیین مبلغ مانده مرخصیها
- صدور سند ذخیره مرخصیها و بازخرید مرخصی هر یک از کارکنان
نحوه انجام حسابداری حقوق و دستمزد
انجام حسابداری حقوق و دستمزد جزء خدمات مهم حسابداری است که افراد ضمن آگاهی از قوانین و مقررات مربوط به آن، باید با نحوه انجام و مراحل آن آشنایی داشته باشند. از آنجایی که حسابداری در این حوزه تاثیر مستقیمی روی عملکرد کارکنان دارد، باید حتما با دقت و حساسیت بسیار زیادی انجام شود. در ادامه به مراحل انجام این روش حسابداری اشاره میکنیم.
۱. تعیین حقوق پایه
اصلیترین و مهمترین آیتم فیش حقوقی، حقوق پایه است. حقوق پایه به صورت سالیانه تعیین میشود و حسابدار نقشی در تعیین آن ندارد. تنها باید مطابق با قوانین کشور، حقوق پایه را برای هر یک از کارکنان تعیین و در فیش حقوقی آنها درج نماید. البته در شرکتهای خصوصی ممکن است حقوق پایه بر اساس نظر میان کارگر و کارفرما متفاوت باشد و شیوه پرداخت نیز میتواند هفتگی، ماهانه و یا پروژهای تعیین شود.
۲. تعیین اضافه کاریها
هر یک از کارکنان دارای اضافه کاریهای مشخصی هستند. یکی دیگر از مباحث مهم در حسابداری حقوق و دستمزد، محاسبه اضافه کاری است. مطابق با قانون وزارت کار، دستمزد اضافه کاری ۴۰ درصد از نرخ مزد ثابت است. تعیین اضافه کاری معمولا از سوی کارفرما انجام میشود و حسابدار موظف است که با توجه ساعات در نظر گرفته شده، حقوق را محاسبه نماید. هر کارمند حداقل میتواند ۱۳۵ ساعت در ماه اضافه کاری داشته باشد.
۳. بررسی و محاسبه مزایا
علاوه بر حقوق و دستمزد عادی هر یک از کارکنان، مزایای مختلفی نیز از سوی شرکتها به صورت نقدی و غیر نقدی به آنها پرداخت میشوند. این مزایا کاملا اختیاری بوده و ممکن است برای هر یک از کارکنان بسته به ساعات کار، سابقه کاری و … متفاوت باشد. حسابدار باید این مزایا را به صورت دقیق محاسبه و در اختیار کارفرما قرار دهد.
۴. تعیین حق بیمه تامین اجتماعی
تعیین حق بیمه تامین اجتماعی که میتواند در گروه خدمات تامین اجتماعی قرار گیرد، بخش مهمی از وظایف حسابداری حقوق و دستمزد را تشکیل میدهد. این بخش از حقوق در کسورات قرار میگیرد. حق بیمه معمولا ۳۰ درصد حقوق و دستمزد کارکنان را شامل میشود که ۲۳ درصد سهم آن را کارفرما پرداخت میکند و ۷ درصد آن را کارگر.
۵. محاسبه مالیات بر حقوق
یکی دیگر از انواع کسورات در حقوق کارکنان، مالیات بر حقوق است. نرخ مالیات بر حقوق برای هر یک از کارکنان به صورت سالانه تعیین میگردد. این نرخ بعد از تصویب به اطلاع شرکتها و سازمانها خواهد رسید. علاوه بر این، این نرخ رابطه مستقیمی با میزان حقوق دریافتی کارکنان دارد. به طوری که هر چقدر حقوق کارکنان افزایش پیدا کند، میزان حقوق و دستمزد نیز بالاتر خواهد رفت.
نرم افزار حسابداری حقوق و دستمزد و اهمیت آن
نرم افزایش که برای حسابداری دستمزد و حقوق کارکنان استفاده میشود، به دقت و کارایی محاسبات حقوق و جلوگیری از خطاهای احتمالی کمک شایانی خواهد کرد. این نرم افزار وظیفه محاسبه، پیگیری و گزارش دقیقی از حقوق کارکنان را برعهده دارد و میتواند دادههای مالی را به بهترین شکل تضمین کرده و باعث یکپارچگی سیستمهای مالی شود.
محاسب گران فرتاک؛ ارائه کلیه خدمات حسابداری شرکتها
حسابداری حقوق و دستمزد برخلاف ظاهر ساده، دارای پیچیدگیهای خاص خود است که حتما باید به آن توجه ویژهای داشت. محاسب گران فرتاک، یکی از بهترین شرکتهای تخصصی در حوزه حسابداری است که خدمات حسابداری مالیاتی و مالی را به شرکتها ارائه میکند. ضمن اینکه شما قادر به دریافت مشاوره مالی هستید، میتوانید از سایر خدمات حسابرسی و حسابداری نیز از تیم متعهد این شرکت کمک بگیرید.
بدون دیدگاه