کلیه مودیان مالیاتی حقیقی و حقوقی که مطابق با قوانین ملزم به پرداخت مالیات هستند، لازم است که گزارشی مبنی کارنامه مالی برای یک سال مالی تهیه کنند و به سازمان امور مالیاتی ارائه نمایند. این گزارش که مبنای تعیین میزان مالیات شرکتها و اشخاص حقیقی و حقوقی است «اظهارنامه مالیاتی» نام دارد. ثبت و گزارش این اظهارنامه برای هر سال مالی به صورت الکترونیکی انجام شده و دارای یک مهلت قانونی مشخص است. لازم است که در این مهلت تعیین شده کارنامه مالی مطابق با دستورالعمل و قوانین سازمان امور مالیاتی به عنوان خدمات حسابداری داخلی توسط حسابداران تهیه شود.
آنچه در این صفحه میخوانید
- اظهارنامه مالیاتی چیست؟
- انواع اظهارنامههای مالیاتی
- اظهارنامه مالیاتی شامل چه کسانی میشود؟
- معافیتهای اظهارنامههای مالیاتی
- ارسال نکردن اظهارنامه مالیاتی چه عواقبی دارد؟
- اظهارنامه مالیاتی تا کی وقت دارد؟
- چه مدارکی برای تنظیم اظهارنامه نیاز است؟
- اظهارنامه مالیاتی چگونه تنظیم میشود؟
- فرق اظهارنامه مالیاتی حقیقی و حقوقی
- اظهارنامه مالیاتی با سایر اسناد مالی چه تفاوتی دارد؟
- سوالات متداول
اظهارنامه مالیاتی چیست؟
اظهارنامه مالیاتی در واقع یک کارنامه مالی است که توسط فرد حقیقی و حقوقی که ملزم به پرداخت مالیات هستند، تهیه میشود. این سند برای هر سال مالی تنظیم میشود و در آن کلیه فعالیتهای اقتصادی صورت گرفته برای یک سال مالی در نظر گرفته شوند و به اداره مالیات تسلیم شوند. این اظهارنامه مطابق با قانون مالیات مستقیم مبنا و اصل برای محاسبه میزان مالیات تعلق گرفته به واحدهای تجاری است.
انواع اظهارنامههای مالیاتی
انتخاب صحیح اظهارنامه و گزارش آن به سازمان امور مالیاتی، کلید موفقیت در فرآیند تنظیم اظهارنامه و جلوگیری از بروز مشکلاتی که در هنگام محاسبه مالیات میباشد. به طور کلی، اظهارنامههای مالیاتی به چندین گروه زیر تقسیم بندی میشوند:
- اظهارنامه مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی (ماده ۱۱۰ قانون مالیات مستقیم)
- اظهارنامه مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی (ماده ۹۵ قانون مالیات مستقیم)
- اظهارنامه مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی (ماده ۹۵ قانون مالیات مستقیم)
- اظهارنامه مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی (ماده ۹۵ قانون مالیات مستقیم)
- اظهارنامه مالیات بر درآمد املاک ویژه اشخاص حقیقی (ماده ۵۷ و ۸۰ قانون مالیات مستقیم)
- اظهارنامه مالیاتی انحلال شرکت (ماده ۱۱۴ و ۱۱۶ قانون مالیات مستقیم)
اظهارنامه مالیاتی شامل چه کسانی میشود؟
از آنجایی که عدم ارسال اظهارنامه مالیاتی توسط اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول، منجر به جرایم متعدد میشود، لازم است که حتما بدانید در گروه افراد مشمول ارسال اظهارنامه قرار میگیرید یا خیر. به طور کلی، افراد زیر باید حتما اظهارنامه به سازمان مالیاتی تسلیم کنند و پس از آن مفاصا حساب مالیاتی را دریافت نمایند.
مقاله پیشنهادی: فرار مالیاتی اشخاص حقوقی و حقیقی چیست؟ + دلایل و جرایم آن

- همه اشخاص حقیقی مشغول در ایران که در شرکتهای دولتی و خصوصی مشغول به کار نیستند و فیش حقوقی ندارند؛ اما فعالیت اقتصادی دارند.
- همه اشخاص حقوقی که در ایران مشغول به فعالیتاند و معاف از مالیات نمیباشند.
- همه اشخاص حقیقی و حقوقی ایرانی که در خارج از کشور فعالیت اقتصادی دارند، اما درآمد آنها از داخل ایران است.
- همه اشخاص حقیقی و حقوقی که در خارج از کشور اقامت دارند، ولی درآمد آنها از فعالیتهای اقتصادی داخل ایران است.
- همه اشخاص غیر عادی اعم از حقیقی و حقوقی که در ایران درآمد دارند.
معافیتهای اظهارنامههای مالیاتی
بعضی از گروههای اقتصادی در کشور ایران، ملزم به تنظیم اظهارنامه مالیاتی نمیباشند. سازمانها و نهادهایی که معاف از مالیات هستند، نیازی به تنظیم سند مالی ندارند. از جمله مهمترین این سازمانها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- شهرداریها
- وزارتخانهها
- سازمانهای زیر مجموعه شهرداری و وزارتخانهها
- شرکتهای تعاونی دانش آموزی و دانشجویی
- سازمانهای استفاده کننده از بودجه عمومی دولت
علاوه بر این سازمانها، بعضی از افراد حقیقی به دلیل سبک کاری خود معاف از پرداخت مالیاتاند که از جمله آنها میتوان به کارگران، عشایر و صیادان اشاره کرد.
ارسال نکردن اظهارنامه مالیاتی چه عواقبی دارد؟
یکی از مشکلاتی که معمولا شرکتهای حقوقی و اشخاص حقیقی با آن مواجه هستند، جدی نگرفتن ارسال اظهارنامه مالیاتی است. به خصوص آن دسته از مشاغلی که هیچ گونه فعالیت مالی ندارند، تصور میکنند که نیازی به ارسال اظهارنامه مالیاتی از طریق سامانه مودیان ندارند؛ اما واقعیت این است که بسیاری از جرایم مالیاتی از همین جدی نگرفتن این موضوع منشاء میگیرد. اظهارنامههای مالیاتی باید حداکثر تا ۴ ماه بعد از پایان سال مالی توسط شرکتهای حقوقی ارسال گردد.
در صورتی که در زمان مقرر شده، اظهارنامه مالیاتی تسلیم نشود، ۳۰ درصد از مبلغ مالیات پرداخت نشده به عنوان جریمه مالیاتی برای شرکتهای حقوقی در نظر گرفته میشود. به علاوه دیگر امکان دریافت مشوقهای مالیاتی نیز وجود ندارد. بنابراین، برای جلوگیری از تشکیل پرونده مالیاتی و جریمههای سنگین، لازم است که همه افراد حقیقی و حقوقی که مشمول ارسال اظهارنامه مالیاتی میباشند، به موقع اظهارنامه را ارسال کنند تا دیگر نگران عواقب آن و جرایم مالیاتی سنگین نباشند.

اظهارنامه مالیاتی تا کی وقت دارد؟
یکی از مهمترین موضوعاتی که باید برای تنظیم و ارسال اظهارنامه مالیاتی به آن توجه داشت، زمان ارسال آن است. این موضوع برای اشخاص حقیقی و حقوقی متفاوت است. اشخاص حقیقی ملزم به ارائه اظهارنامه مالیاتی تا خردادماه سال هستند. بر اساس ماده ۱۱۰ قانون مالیات مستقیم، شرکتهای حقوقی باید اظهارنامه خودشان را تا حداکثر ۴ ماه بعد از اتمام سال مالیاتی به سازمان ارائه کنند و مالیات تعیین شده را پرداخت نمایند. مطابق با قوانین «سال مالی» شرکت از ۱ فروردین تا ۲۹ اسفند ماه همان سال در نظر گرفته میشود. بنابراین، با احتساب مهلت ۴ ماهه، لازم است که اظهارنامهها حداکثر تا ۳۱ تیر ماه سال بعد ارائه شوند.
| مهلت ارسال اظهارنامه مالیاتی | |
| اشخاص حقیقی | اشخاص حقوقی |
| ۳۱ خرداد ماه | ۳۱ تیر ماه |
چه مدارکی برای تنظیم اظهارنامه نیاز است؟
در صورت نیاز به تکمیل و تنظیم اظهارنامههای مالیاتی لازم است که مدارک مورد نیاز را تهیه کرده و سپس برای تنظیم آن اقدام کنید. از جمله این مدارک میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- مجوزهای مختلف همچون پروانه کسب
- اساس نامهها و روزنامههای رسمی، شرکت نامهها و کلیه مدارک سازمان
- اجاره نامهها و سند مالکیت
- تصویر کارت ملی و شناسنامه کلیه شرکا، صاحبان امضا، اعضای هیئت مدیره و …
- تصویر گواهینامه ترازنامه
- مبلغ کل فروش و درآمد شخص حقیقی و حقوقی
- گواهشهای مربوط به گردش حساب سازمانها
- کلیه قراردادهای شرکت
- اعلام مبلغ کل فروش و درآمد اشخاص حقیقی و حقوقی
- مانده کل سود و زیان دورههای قبل و گردش حساب سنواتی
- اعلام شماره ثبت دفاتر قانونی و کد رهگیری مربوط به آن ها
- مالیاتهای پرداخت شده
- کارت بازرگانی
- گواهینامه حسابهای سازمان در سالهای قبل
- مدارک مربوط به پرداخت بیمه
اظهارنامه مالیاتی چگونه تنظیم میشود؟
در سالهای اخیر، تنظیم و ارسال اظهارنامه مالیاتی از طریق سایت سازمان امور مالیاتی به نشانیtax.gov.ir انجام میشود. برای ارسال به موقع اظهارنامه، لازم است که ابتدا یک پیش ثبت نام در سامانه با کد اقتصادی انجام شود و سپس کد رهگیری دریافت شود. در این مرحله یک نامه شامل اطلاعات کاربری از طریق اداره پست ارسال میشود و میتوان ثبت نام اولیه را تایید کرد. در نهایت فرم اظهارنامه مالیاتی به صورت الکترونیک دریافت شده و میتوان آن را به صورت آنلاین پر نمود. پس از تسلیم اظهارنامه، قبض آنلاین برای پرداخت مالیات ارائه میشود و امکان پرداخت آن از طریق همان سامانه وجود دارد.

فرق اظهارنامه مالیاتی حقیقی و حقوقی
با وجود اینکه اظهارنامههای مالیاتی حقیقی و حقوقی هر دو باید در سایت سازمان امور مالیاتی ارائه شوند، اما با یکدیگر متفاوت نیز هستند. باید در زمان ثبت نام در سایت امور مالیاتی کشور اطلاعات متفاوتی توسط این این اشخاص ارائه شوند. اشخاص حقیقی نیاز به وارد کردن کد ملی، اما اشخاص حقوقی نیاز به وارد کردن اطلاعاتی همچون اطلاعات شرکا، سهامداران، ترازنامه، تعداد سهام ارائه شده، کد اقتصادی و … دارند.
مقاله پیشنهادی: مالیات بر در آمد اتفاقی چیست؟ + نحوه محاسبه و قوانین آن
اظهارنامه مالیاتی با سایر اسناد مالی چه تفاوتی دارد؟
اظهارنامه مالیاتی در گروه خدمات حسابداری مالیاتی قرار میگیرد که توسط اشخاص حقیقی و حقوقی به صورت اختصاصی برای محاسبه و پرداخت مالیات بر درآمد تنظیم میشود. این در حالی است که اسناد مالی همچون صورتهای مالی، ترازنامهها، گزارشهای سود و زیان و …، برای حسابرسی و تجزیه و تحلیل درون سازمانی تنظیم میشوند و به سازمان امور مالیاتی ارائه نخواهند شد. تفاوت کاربرد اظهارنامه و سایر اسناد مالی باعث شده تا نحوه تنظیم و استانداردهای آنها با یکدیگر متفاوت باشند. با این حال سایر اسناد مالی میتوانند روی تنظیم اظهارنامه موثر باشند. این یعنی نمیتوان آنها را به یکدیگر بی ارتباط دانست.
مشاوره و خدمات تنظیم اظهارنامه با محاسب گران فرتاک
تنظیم اظهارنامه مالیاتی به صورت صحیح تاثیر بسیار زیادی روی مالیات تعیین شده از سوی سازمان امور مالیاتی دارد. از این جهت باید حتما مطابق با قوانین و ترفندهای حرفهای، این خدمات را تعیین و تنظیم نمود. شرکت محاسب گران فرتاک با سالها تجربه و تخصص و بهرهگیری از تیم حرفهای، امکان تنظیم و ارسال اظهارنامههای مالیاتی را به بهترین شکل فراهم میکند. در صورت نیاز به تنظیم این اظهارنامهها و مشاوره برای ارسال به موقع، میتوانید با کارشناسان ما در ارتباط باشید. بهترین خدمات در این حوزه با تیم حرفهای مالیاتی این شرکت به شما ارائه خواهند شد.


بدون دیدگاه