حسابداری مدیریت چیست و چه مزایایی دارد؟ + روش‌های هزینه یابی آن

مدیران سازمان‌ها و شرکت‌های کوچک و بزرگ پیش از تصمیم در مورد فرآیندهایی که منجر به تغییر در سود و سهام سازمان می‌شوند، می‌بایست در مورد داده‌های مالی اطلاعات کافی داشته باشند. از آنجایی که تحلیل و پیش بینی وضعیت مالی یک شرکت در گروه وظایف مدیران سازمان‌ها نیست و در عین حال مدیران تخصص و تجربه‌ای در این حوزه ندارند، شاخه‌ای در علم حسابداری مالی روی کار آمده که با نام «حسابداری مدیریت» شناخته می‌شود. در این نوع حسابداری، افراد متخصص در حوزه حسابداری مالی با بررسی داده‌های موجود و با در نظر گرفتن فرضیات و احتمالات، بهترین پیشنهادات را به مدیران برای تصمیم‌گیری سازمانی با حداقل ریسک ارائه می‌کنند.

حسابداری مدیریت چیست؟

حسابداری مدیریت (Management Accounting) جزء زیر شاخه‌های انواع حسابداری است. در این نوع حسابداری، گزارش‌های مالی تدوین و تحلیل می‌شوند و این گزارش‌ها مستقیما در اختیار مدیران قرار می‌گیرند. گزارش‌های تهیه شده در این نوع حسابداری، در اخذ تصمیمات و تدوین استراتژی‌های آینده سازمان تاثیرگذار هستند. از این جهت، اسناد تهیه شده توسط حسابداران مالی می‌توانند نقش مهمی را در مدیریت، بررسی و اندازه گیری وضعیت مالی سازمان‌ها داشته باشند.

حسابدار مدیریت کیست و در چه رشته‌ای تحصیل می‌کند؟

حسابدار مدیریت فردی است که در رشته حسابداری مدیریت تحصیل کرده و به یک متخصص در این حوزه تبدیل شده است. به واسطه اهمیت و استراتژیک بودن این رشته، در حال حاضر بسیاری از دانشگاه‌ها آن را به عنوان یک رشته رسمی و زیر شاخه حسابداری در میان رشته‌های خود قرار داده‌اند. کلیه دانشجویان با تحصیل در این رشته و کسب مهارت و تخصص در این زمینه، به توانایی‌های مدیریتی بسیار زیادی دست پیدا می‌کنند و می‌توانند با قدرت یادگیری و تحلیل و بررسی، نقش مهمی را درآمدزایی بیشتر شرکت ایفا نمایند.

مقاله پیشنهادی: ارزش دفتری چیست؟ + مزایا و معایب | فرمول محاسبه ارزش دفتری

مزایای بهره گیری از حسابداری مدیریت

اگرچه هر شرکت و کسب و کار کوچک و بزرگی نیاز به یک حسابدار خبره دارد، اما تنها برای انجام امور حسابرسی و حسابداری این افراد داخل سازمانی کافی نیستند. حسابداران مدیریتی با تحلیل و پیش بینی اقداماتی که در آینده منجر به سود و زیان می‌شوند، به تصمیم گیری مدیران در سطح سازمانی کمک شایانی می‌کنند. از جمله مهم‌ترین مزایای کمک گرفتن از حسابداری مدیریت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• مدیریت استراتژیک و بهینه‌تر
• پیش بینی نقاط زیان و سود فرآیندهای مالی شرکت
• اخذ تصمیمات با گزارش‌های مالی
• کمک به افزایش قدرت برنامه ریزی عملیاتی
• بهینه سازی راه حل‌ها برای سود و کاهش نقاط زیان
• تخمین کلی سهام ذی نفعان
• بررسی منابع مالی و کلیه بودجه‌های شرکت
• تجزیه و تحلیل شرایط و بهبود عملکرد سازمان

انواع حسابداری مدیریت

انواع حسابداری مدیریت را می‌توان بر اساس روش‌های تعیین بهای تمام شده کالا مشخص کرد. حسابداری مدیریت بخشی از حسابداری مالی است که می‌توان با شناسایی بهای تمام شده کالا و خدمات و تصمیم گیری‌های مالی را بهبود بخشید. روش‌های هزینه یابی در این نوع حسابداری شامل موارد زیر هستند:

• هزینه یابی بر اساس هدف
• هزینه یابی سنتی
• هزینه یابی حجم تولید
• هزینه یابی مبنای فعالیت
• هزینه یابی چرخه زندگی محصول

هزینه یابی بر اساس هدف

هزینه یابی بر اساس هدف یک رویکرد استراتژیک و بازار محور است که بر مبنای قیمت فروش محصولات می‌باشد. فرمول اصلی این روش هزینه یابی به صورت زیر است:

قیمت فروش هدف − سود مورد انتظار = بهای تمام شده هدف

در این روش هزینه یابی در حسابداری مدیریت، ابتدا بر اساس تحقیقات بازار، قیمت قابل پذیرش توسط مشتری تعیین می‌شود. سپس حاشیه سود مورد نظر مدیریت کسر می‌گردد تا حداکثر هزینه مجاز برای تولید محصول مشخص شود. در مرحله بعد، تیم‌های طراحی، مهندسی و مالی موظف‌اند ساختار هزینه را به گونه‌ای مدیریت کنند که بهای تمام شده واقعی از بهای هدف تجاوز نکند.

هزینه یابی سنتی

در هزینه یابی سنتی، هزینه‌های غیر مستقیم تولید بر اساس یک یا چند مبنای تخصیص ساده مانند ساعات کار مستقیم یا ساعات کار ماشین بین محصولات تسهیم می‌شوند. در این روش هزینه یابی، هزینه‌ها معمولا به سه بخش مواد مستقیم، دستمزد مستقیم و سربار ساخت تقسیم بندی می‌شوند.

هزینه یابی بر مبنای حجم تولید

در این روش هزینه یابی در حسابداری مدیریت، تخصیص هزینه‌های سربار صرفا بر اساس حجم تولید انجام می‌شود. به بیان دیگر، فرض بر این است که هزینه‌های غیر مستقیم با میزان تولید رابطه مستقیم دارند. در محیط‌های تولید پیشرفته که بخش زیادی از هزینه‌ها ثابت یا پیچیده هستند، ارتباط مستقیم بین حجم تولید و هزینه وجود ندارد.

هزینه یابی بر مبنای فعالیت

هزینه یابی بر مبنای فعالیت یک روش دقیق و تحلیلی در حسابداری مدیریت است که هزینه‌های غیر مستقیم را ابتدا به فعالیت‌ها و سپس به محصولات تخصیص می‌دهد. در این روش ابتدا فعالیت‌های اصلی سازمان شناسایی می‌شوند. سپس هزینه‌ها در مراکز فعالیت بررسی و هزینه‌های فعالیت به محصولات بر اساس میزان استفاده از محرک‌ها اختصاص داده می‌شوند.

هزینه یابی چرخه زندگی محصول

در این روش، کل هزینه‌های یک محصول از مرحله تحقیق و توسعه تا پایان عمر اقتصادی آن محاسبه می‌شود. این روش هزینه یابی، رویکرد دیدگاهی بلند مدت و استراتژیک دارد و می‌تواند در صنایع فروش محور نیز کاربردهای گسترده‌ای داشته باشد. دقت بالای این روش هزینه یابی، امکان تنظیم بهتر صورتحساب سود و زیان را فراهم می‌کند.

شرح وظایف حسابداری مدیریت

افرادی که در حوزه حسابداری مدیریت مشغول به فعالیت هستند، دارای وظایف مشخص و متفاوتی از سایر حسابداران هستند و باید این وظایف را به درستی انجام دهند تا به نتایج مناسبی برسند. از جمله مهم‌ترین وظایف حسابداران مدیریت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تنظیم و تدوین اطلاعات مالی: تدوین اطلاعات مالی برای تصمیم گیری جهت رسیدن به هدف و تعریف مدل پیش بینی شرایط سازمان در آینده دور و نزدیک و مشخص کردن بودجه از اهمیت زیادی برخوردارند.
• همکاری و خدمات مشاوره: حسابداران مدیریت موظف به ارائه خدمات مشاوره به مدیران سازمان‌ها هستند. حسابداران می‌بایست با ارائه گزارش‌های مالی به مدیران، در صورت لزوم با آن‌ها صحبت کرده و طی جلسات متعددی آینده سازمان و شرایط مالی آن‌ها را به ذی نفعان توضیح دهند. کنترل و نظارت بر فرآیندهای مالی نیز در این بخش قرار می‌گیرند.
• تعیین اهداف جدید: برنامه ریزی برای ایجاد مزایای رقابتی با سایر شرکت‌های رقیب و همچنین تعیین اهداف جدید بر اساس وضعیت مالی شرکت و رقبا، همگی از جمله مسائل مهمی‌اند که به نرخ رشد و توسعه شرکت کمک می‌کنند.
• ارزیابی و بررسی عملکرد: کلیه واحدهای سازمان می‌بایست برای دستیابی به اهداف به بهترین شکل تلاش کنند و حسابداران مدیریتی لازم است که روی عملکرد این واحدها دقت کافی داشته باشند و نقاط مثبت و منفی هر تیم و مجموعه را تعیین و به مدیران گزارش دهند.

مقاله پیشنهادی: حسابداری بیمه چیست و چه هزینه‌هایی شامل آن می‌شوند؟ + قوانین

کاربرد و اهداف حسابداری مدیریت

مهم‌ترین هدف حسابداری مدیریت، دستیابی به داده‌ها و اطلاعات مهمی است که به تصمیم گیری در سطح سازمانی کمک می‌کنند و می‌توانند یک کسب و کار را از ضرر و زیان‌های مالی احتمالی دور کنند. از جمله مهم‌ترین اهداف حسابداری مدیریت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• مشاوره و پیشنهادات برای برنامه ریزی: برنامه ریزی با وجود اطلاعات مالی که توسط حسابداران مدیریت ارائه می‌کنند، ساده‌تر می‌شوند. حسابداران مدیریت ضمن جمع آوری اطلاعات مالی، می‌توانند مشاوره و پیشنهادات عالی برای برنامه ریزی در سطح سازمانی داشته باشند و از اشتباهات تصمیم گیری که موجب بروز خسارات جدی می‌شوند، جلوگیری کنند. پیش بینی‌های مالی، تامین بودجه و شرایط دیگر، همگی باید با علم حسابداران مالی مد نظر قرار بگیرند.
• تصمیم گیری: اطلاعات مالی در زمان‌های مشخص در اختیار مدیران قرار می‌گیرند تا بتوانند بهترین تصمیم‌ها را برای تولید، فروش و یا اقدامات پیشگیری کننده از خسارات داشته باشند.
• کاهش ضرر و زیان مالی: با وجود حسابداری مدیریت، می‌توان تصمیم گیری صحیح و هوشمندانه برای کاهش ضرر و زیان مالی داشت. تیم حسابداران مدیریتی با بررسی وضعیت مالی و پیش بینی اطلاعات مالی مطابق با شرایط کنونی، می‌توانند بهترین پیشنهادات را برای کاهش ضرر و زیان مالی و دریافت سود بیشتر ارائه کنند.

بهترین خدمات حسابداری مدیریت را از محاسب گران فرتاک بخواهید

حسابداری مدیریت یکی از زیر شاخه‌های علم حسابداری است که با تمرکز بر روی پیشنهادات به مدیران سازمان خدمات خود را ارائه می‌کند. در صورت نیاز به دریافت خدمات حسابداری در این زیرشاخه و سایر شاخه‌های حسابرسی و مدیریت مالی، می‌توانید با تیم محاسب گران فرتاک در ارتباط باشید و خدمات تخصصی و حرفه‌ای را در این حوزه دریافت کنید. برای دریافت قیمت و استعلام هزینه خدمات حسابداری می‌توانید با کارشناسان ما در ارتباط باشید.