ترازنامه حسابداری چیست و شامل چه مواردی است؟ + اهمیت آن

یکی از انواع صورت حساب‌های مالی که برای کلیه واحدهای اقتصادی ضروری است و وجود آن می‌تواند یک دید کلی و نگرش کامل از وضعیت اقتصادی یک شرکت و سازمان بدهد، ترازنامه حسابداری است. ترازنامه در واقع یک گزارش و صورت مالی است که از ترکیب بدهی‌ها، درآمدها و حقوق سهامداران در یک زمان خاص تشکیل می‌شود و گزارش آن در قالب یک برگه به دست افراد خواهد رسید. سازمان‌ها، صاحبان شرکت‌ها و کسب و کارها، موسسه‌های مالی و …، می‌توانند با یک بررسی ساده و اجمالی ترازنامه جمع آوری شده، از وضعیت مالی آن شرکت اطلاعات لازم را کسب کنند.

ترازنامه حسابداری چیست؟

ترازنامه یا بیلان مالی یکی از اسناد مالی اساسی است که وضعیت مالی یک شرکت اعم از دارایی‌ها، بدهی‌ها و حقوق سهامداران را در یک بازه زمانی مشخص نشان می‌دهد. دارایی‌های موجود در ترازنامه شامل کلیه منابعی است که شرکت مالک آن‌ها است و بدهی‌ها نیز کلیه تعهدات مالی شرکت را که توسط اشخاص و نهادها باید پرداخت شوند، نشان می‌دهد. سهام داری نیز مقدار سرمایه گذاری سهامداران در شرکت‌ها را تعیین می‌کند. هدف اصلی تنظیم ترازنامه، ایجاد تصویری واضح از سلامت مالی شرکت و تعادل میان دارایی‌ها و بدهی است.

معادله ترازنامه حسابداری شرکت

ترازنامه بر پایه یک معادله حسابداری کار می‌کند و باید مطابق با همین معادله نیز تهیه گردد. ترازنامه مالی، برای پیدا کردن تراز میان بدهی و سرمایه‌های شرکت مورد استفاده قرار می‌گیرد. به طوری که در یک کفه ترازو، بدهی‌ها و در کفه دیگر دارایی‌های شرکت قرار می‌گیرند. اگر این دو کفه ترازو با یکدیگر در تراز باشند، شرکت می‌تواند فعالیت اقتصادی خود را ادامه دهد؛ اما اگر بدهی‌های مالی بیشتر باشند، خطر ورشکستگی وجود دارد و اگر دارایی‌ها افزایش پیدا کنند، سود دریافتی افزایش پیدا کرده است. به طور کلی، معادله صورت ترازنامه حسابداری به شرح زیر است:

دارایی = بدهی + سرمایه (حقوق صاحبان سهام‌داران خرد و کلان)

نقش و اهمیت ترازنامه حسابداری در کسب و کارها

ترازنامه حسابداری، یکی از مهم‌ترین ابزارها برای ارزیابی وضعیت مالی شرکت‌هاست که در آن اطلاعات دقیقی در مورد دارایی، بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام در اختیار قرار می‌دهد. ترازنامه‌های حسابداری به کارشناسان مالی کمک می‌کند تا با یک نگاه، وضعیت مالی شرکت را درک کنند و از ضرر و زیان مالی پس از آن جلوگیری نمایند. بنابراین، هدف اصلی برای تنظیم ترازنامه حسابداری، ارزیابی وضعیت مالی شرکت‌هاست.

علاوه بر این، ترازنامه‌ها نقش کلیدی در فرآیند تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران دارند و می‌توانند جهت تحلیل دقیق ریسک‌ها و بازده‌های احتمالی سرمایه‌گذاران مورد استفاده قرار گیرند. ضمن اینکه تحلیل مالی برای کارشناسان، بررسی روند رشد و تغییرات مالی بسیار ساده انجام شده و می‌تواند به پیش‌بینی وضعیت مالی شرکت‌ها کمک شایانی کند. همین فرآیند به ظاهر ساده و با تنظیم این سند حسابداری، نه تنها به نفع شرکت‌هاست، بلکه آن‌ها را از ضرر و زیان مالی نجات می‌دهد.

بخش‌های یک ترازنامه در حسابداری کدام‌اند؟

به طور کلی، یک ترازنامه حسابداری از سه بخش دارایی، بدهی و سرمایه تشکیل شده است که ترتیب آن‌ها نیز برای صاحبان مشاغل و شرکت‌ها حائز اهمیت می‌باشد.

ستون دارایی‌ها

ستوان دارایی‌ها، یکی از بخش‌های مهم در ترازنامه را تشکیل می‌دهد که کلیه منابع اقتصادی که شرکت در اختیار دارد را پوشش خواهد داد. دارایی‌هایی که در ترازنامه در نظر گرفته می‌شوند شامل دو نوع زیر هستند:

• دارایی‌های جاری: دارایی‌های جاری، شامل نقدینگی‌ها و موجودی‌های کالا هستند که معمولا در یک دوره یک ساله به نقدینگی تبدیل خواهند شد.
• دارایی‌های غیر جاری: دارایی‌های غیر جاری، دارایی‌هایی‌اند که در برای مدت طولانی در شرکت باقی می‌مانند. به طور مثال، املاک، ماشین آلات و تجهیزات از جمله این دارایی‌ها هستند.

دارایی‌های جاری در ترازنامه حسابداری در بالا قرار می‌گیرند و سپس دارایی‌های غیر جاری به دنبال آن‌ها استفاده می‌شوند.

ستون بدهی‌ها

دومین بخش در ترازنامه حسابداری در واقع ستون بدهی است. ستون بدهی‌ها در ترازنامه شامل کلیه تعهدات مالی هستند که یک شرکت موظف به پرداخت آن‌ها است که خود به دو دسته زیر تقسیم بندی می‌شوند:

• بدهی‌های جاری: بدهی‌های جاری، بدهی‌های مختلفی مانند وام‌ها، حساب‌های پرداختی و کلیه تعهدات مالی دیگر هستند که انتظار می‌رود در یک دوره یک ساله به طور کامل پرداخت شوند.
• بدهی‌های غیر جاری: بدهی‌های غیر جاری، بدهی‌های بلندمدت هستند. مانند وام هاب للند مدت و تعهدات مالی که تسویه آن‌ها بیشتر از یک سال طول می‌کشد.

بدهی‌ها نیز در ترازنامه حسابداری به این ترتیب استفاده می‌شوند که ابتدا بدهی‌های جاری در بالای ترازنامه و بدهی‌های غیر جاری در زیر آن قرار می‌گیرند.

حقوق صاحبان سهام

سومین بخش در ترازنامه حسابداری، حقوق صاحبان سهام است. حقوق صاحبان سهام در ترازنامه نمایانگر سرمایه گذاری مالکان و تغییراتی است که در طی زمان ایجاد می‌شود. هر گونه اقلامی که مرتبط با حقوق مالکان هستند، در حقوق صاحبان سهام درج می‌شوند که می‌توانند شامل سرمایه گذاری اولیه، سودهای انباشته و … باشند. حقوق صاحبان سهام معمولا در انتهای ترازنامه قرار می‌گیرد و به عنوان یک مابه التفاوت میان دارایی و بدهی محسوب می‌شود.

نحوه تهیه صورت ترازنامه حسابداری

به منظور تهیه صورت ترازنامه حسابداری می‌بایست چندین گام به ترتیب انجام شوند. این ترازنامه‌ها از جمله خدمات حسابداری مالی هستند که باید بر اساس نیاز سازمان‌ها انجام شوند.

گام اول: جمع آوری داده‌های مالی

در اولین گام برای تهیه ترازنامه حسابداری، نیاز به جمع آوری داده‌های مالی شرکت است. این داده‌ها می‌توانند شامل دارایی‌ها، بدهی‌ها، درآمدها، کلیه هزینه‌ها و حقوق صاحبان سرمایه باشند. جمع آوری دقیق این داده‌ها از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. چرا که هر گونه نقص می‌تواند باعث ایجاد اشتباهات جدی و خطا در ترازنامه گردد. داده‌های مالی را می‌توان از قردادهای مالی، گزارشات حسابداری و صورت حساب‌های بانکی استخراج کرد.

گام دوم: تنظیم اقلام ترازنامه

پس از جمع آوری کلیه داده‌های مالی، لازم است که اقلام یا همان بخش‌های ترازنامه تنظیم شوند. دارایی‌ها، بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام سه بخش اصلی در ترازنامه هستند که باید بر اساس منابع مالی موجود آن‌ها را تنظیم نمود. کلیه اقلام ترازنامه باید به ترتیب، یعنی ابتدا ستون دارایی‌ها، سپس ستون بدهی‌ها و در نهایت حقوق صاحبان سهام درج شوند. ضمن اینکه دارایی‌ها و بدهی‌های جاری در اول قرار می‌گیرند و سپس بدهی‌ها و دارایی‌های غیر جاری درج می‌گردند.

گام سوم: بررسی و تحلیل نهایی

برای اطمینان از تنظیم صحیح صورت ترازنامه حسابداری، نیاز به بررسی و تحلیل نهایی است. لازم است که کلیه جزئیات ترازنامه برای اطمینان از صحت و کامل بودن اطلاعات مورد بررسی قرار گیرند. سپس می‌بایست معادله ترازنامه را نیز مورد بررسی قرار داد تا برقرار باشد. این تحلیل در انجام مسائل باعث می‌شود تا بتوانیم وضعیت مالی کلی شرکت را بهتر درک کنیم.

محاسب گران فرتاک؛ بهترین ارائه دهندگان خدمات حسابداری مالی

شرکت محاسب گران فرتاک تشکیل شده از مجموعه‌ای از تیم متعهد و متخصص در زمینه حسابداری است که خدمات خود را به صورت تخصصی و حرفه‌ای در حوزه حسابرسی و خدمات حسابداری مالیاتی و مالی ارائه می‌کند. در صورت نیاز به دریافت مشاوره مالیاتی و ثبت و تنظیم ترازنامه حسابداری با کمک افراد متخصص و باتجربه، می‌توانید با تیم متعد و باتجربه محاسب گران فرتاک در ارتباط باشید تا پس از بررسی شرایط کسب و کار و شرکت، بهترین خدمات را در این حوزه به شما ارائه نمایند.