انواع حسابداری | بررسی کاربرد ۸ نوع حسابداری در کسب و کارها

علم حسابداری یکی از زیرشاخه‌های علم اقتصادی است که با نام زبان تجارت نیز شناخته می‌شود. در حسابداری می‌بایست نتیجه کلیه فعالیت‌های اقتصادی که منجر به افزایش درآمد و یا ضرر و زیان می‌شوند را جمع آوری کرد و این اطلاعات را در قالب جدول ارائه نمود. قوانین و مقررات و اصول حسابداری در هر یک از زیر شاخه‌های آن با هم متفاوت هستند. از این جهت حسابداری را می‌توان به انواع مختلفی تقسیم‌بندی کرد که هر کدام اهداف، قوانین و مقررات و جزئیات مخصوص به خود را دارند. برای آشنایی با انواع حسابداری و مفهوم هر کدام در ادامه مقاله همراه ما باشید.

علم حسابداری چیست و چه اهمیتی دارد؟

هر کسب و کاری مانند یک بنگاه اقتصادی است که روزانه گردش‌های مالی زیادی در آن اتفاق می‌افتد. اگر این گردش‌های مالی به درستی مرتب و تنظیم نشوند، آشفتگی و بی نظمی در امور مالی اتفاق می‌افتد که در نهایت منجر به ضرر و زیان مالی بسیار شدیدی در کسب و کار خواهد شد. علم حسابداری روی کار آمد تا بتواند با جمع آوری اطلاعات مالی و مالیاتی یک سازمان، به آن‌ها نظم بدهد و سوددهی، درآمدزایی، ضرر و زیان و حق و حقوق یک شرکت را مشخص کند.

معرفی انواع حسابداری و اهداف هر کدام

حسابداری به علم جمع آوری داده‌های مالی گفته می‌شود. اگرچه هدف اصلی حسابداری یکسان است؛ اما با توجه به نوع شرکت و کسب و کار آن، خدماتی که در حوزه حسابداری ارائه می‌شوند با یکدیگر متفاوت هستند. از این جهت انواع حسابداری با مفاهیم و اهداف مختلفی شکل گرفته‌اند که شناخت آن‌ها ضرورت دارد. در ادامه به معرفی انواع حسابداری اشاره می‌کنیم.

۱. حسابداری مالی (Financial Accounting)

یکی از انواع حسابداری که در واقع بسیاری از خدمات دیگر حسابداری در زیر مجموعه آن قرار می‌گیرند، حسابداری مالی است. در این نوع حسابداری، خدمات به کلیه شرکت‌ها ارائه می‌شوند و مقصود شرکت یا سازمان خاصی نیست. گزارش‌های مالی تنظیم شده توسط حسابداران مالی برای تعیین سود و زیان، تنظیم ترازنامه حسابداری و اظهارنامه‌های مالیاتی استفاده می‌شوند و می‌توانند مبنایی برای تصمیم گیری اقتصادی و آگاهانه باشند.

۲. حسابداری تولیدی (Manufacturing accounting)

این نوع حسابداری برای بررسی موجودی کالاها و هزینه‌های مرتبط با کالای فروخته شده انجام می‌شود. خدمات ارائه شده در این حوزه از حسابداری شامل هزینه مواد اولیه و کارهای انجام شده تا هزینه‌های مربوط به فرآیند ساخت و بهای کالای تمام شده است که این موارد در ترازنامه حسابداری درج می‌گردند. در علم حسابداری تولیدی هر گاه فرآیندی برای ساخت یا تعمیر مواد اولیه و کالا انجام شود، تولید نام می‌گیرد.

۳. حسابداری صنعتی (بهای تمام شده) (Cost Accounting)

یکی دیگر از انواع حسابداری، حسابداری صنعتی یا بهای تمام شده است. در این نوع حسابداری رویه‌های منظم برای ثبت و گزارش قیمت تمام شده کالاهای ساخته و خدمات انجام گرفته، در نظر گرفته می‌شوند. این سیستم شامل روش‌هایی برای تشخیص، تخصیص و جمع آوری اطلاعات و طبقه بندی آن‌ها است. هدف اصلی از حسابداری بهای تمام شده، جمع آوری اطلاعات مالی در حوزه تولید، فروش و ارائه خدمات، اندازه گیری و طبقه بندی آن‌ها و گزارش دادن این هزینه‌ها است. حسابداران صنعتی می‌توانند با بررسی وضعیت مالی در توسعه فعالیت‌ها و یا توقف تولید و قبول سفارشات جدید و رد کردن آن‌ها نقش مهمی را ایفا کنند.

۴. حسابداری مالیاتی (Tax Accounting)

خدمات حسابدار مالیاتی همانطور که از نامشان مشخص است به صورت اختصاصی روی مباحث مربوط به مالیات و حسابداری امور مالیاتی تمرکز دارند. با توجه به اینکه امور مالیاتی برای هر کسب و کاری حائز اهمیت است و رسیدگی به این امور تخصص و تجربه خاص زیادی را می‌طلبد، بسیار حائز اهمیت است که از خدمات تخصصی در حوزه مالیاتی کمک گرفت. حسابدار مالیاتی علاوه بر تخصص در حوزه امور مالی، بر روی قوانین مالیاتی نیز مسلط است. هر گونه خطا و اشتباه در حوزه حسابداری مالیاتی می‌تواند منجر به جریمه‌های سنگین مالیاتی شود. از این جهت این نوع حسابداری بسیار حائز اهمیت می‌باشد.

۵. حسابداری دولتی (Governmental accounting)

حسابداری دولتی یکی از انواع حسابداری است که به سازمان‌ها و شرکت‌های دولتی ارائه می‌شود. در این نوع حسابداری، کلیه گزارش‌های مالی برای ارائه به دولت مورد بررسی و تایید قرار می‌گیرند. حسابداران دولتی می‌بایست مطابق با قوانین و مقررات دولتی تزارنامه حسابداری و صورت حساب‌های مالی را بررسی کنند و گزارش بودجه و عملیات مالیاتی دستگاه‌های اجرایی زیر مجموعه دولت را ثبت و ضبط نمایند. بدیهی است که این نوع حسابداری تنها به سازمان‌های دولتی و زیر مجموعه دولت ارائه می‌شود.

۶. حسابرسی (Auditing)

فرآیند حسابرسی یکی از فرآیندهای مهم در انواع حسابداری است که اگرچه ساختار متفاوتی با خدمات حسابداری مالی دارد، اما می‌تواند مکمل آن نیز باشد. در فرآیند حسابرسی، کلیه صورت‌های مالی یک سازمان و موسسه مورد بررسی قرار می‌گیرند. تمامی اسناد و مدارک مالی و تخلف‌های احتمالی، خطاها و … مشخص می‌شوند تا در نهایت بتوان از این خدمات به بهترین وجه استفاده کرد. حسابرسی نتیجه عملیات حسابداری را مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌دهد تا صحت آن‌ها را ارزیابی نماید.

۷. حسابداری حقوقی (Forensic Accounting)

حسابداری حقوقی یا قضایی یکی از انواع حسابداری است که با ترکیب حسابداری و حسابرسی ارائه می‌شود. در این نوع حسابداری، کلیه فعالیت‌های افراد و مشاغل مورد بررسی قرار می‌گیرد تا گزارشات خاصی برای مراکز امنیتی، ادارات پلیس و بانک‌ها عرضه شوند. در واقع حسابداری حقوقی برای بررسی اختلاس و ارائه گزارشات مربوط به آن‌ها در حوزه‌های مالی انجام می‌شوند.

۸. حسابداری مدیریت (Managerial Accounting)

حسابداری مدیریت یکی دیگر از انواع حسابداری است که در آن اطلاعات و تجزیه و تحلیل فعالیت‌ها و عملیات مالی مورد بررسی قرار می‌گیرند تا گزارش‌های کاربردی در این زمینه در اختیار مدیران ارشد قرار بگیرند. این حسابداری برای ارائه اطلاعات به هیات مدیره و جهت تصمیم گیری‌های آگاهانه انجام خواهد شد. حسابداران مدیریتی جایگاه بسیار مهمی در شرکت دارند و مورد اعتماد بالاترین سطح مدیران هستند.

نقش حسابرسی در انواع حسابداری

حسابداری انواع مختلفی دارد که استفاده از هر کدام در شرکت‌ها و مشاغل با مزایای زیادی همراه است. اگرچه حسابرسی نیز اهمیت بسیار زیادی برای مشاغل دارد، اما با حسابداری متفاوت است. حسابرسی یک فرایند مجزا، اما موازی با حسابداری است. در واقع حسابرسان با بررسی دقیق اسناد حسابداری مطمئن می‌شوند که حسابداری به صورت دقیق و مطابق با استانداردها و قوانین انجام شده است یا خیر.

ارائه خدمات حسابرسی به شرکت‌ها، نه تنها آن‌ها را از خطاهای رایج نجات می‌دهد؛ بلکه باعث بهبود سودآوری، شناخت خطاها و جلوگیری از زیان ناشی از خرابکاری‌ها است. بنابراین، در کنار انواع خدمات حسابداری مالیاتی و مالی، باید حتما حسابرسی نیز با کمک حسابداران متخصص انجام شود تا از صحت فرایندهای یک شرکت اطمینان حاصل گردد.

مقاله پیشنهادی: صورت معاملات فصلی چیست؟ + مشمولین، معافیت‌ها و قوانین تکمیلی

شرکت محاسب گران فرتاک؛ ارائه دهنده خدمات انواع حسابداری

شرکت محاسب گران فرتاک یکی از شرکت‌های ارائه دهنده انواع خدمات حسابداری از جمله حسابداری مالی و مالیاتی است. این شرکت با چندین سال سابقه در حوزه حسابداری و مشاوره مالی مالیاتی، به شما برای پیشرفت در زمینه امور مالی کمک شایانی می‌کند. اگر نیاز به برون سپاری خدمات حسابداری در حوزه‌های مختلف را دارید، می‌توانید با یک تماس، در مورد خدمات مشاوره استعلام بگیرید.