در مفاهیم انواع حسابداری معمولا اصطلاحات تخصصی زیادی وجود دارند که میتوانند مفهوم خاصی را منتقل کنند؛ یکی از این اصطلاحات «ارزش دفتری» است که احتمالا تا به حال به نام حسابدار در مورد آن شنیدهاید. این معیار در وقاع بهای خالص یا ارزش یک دارایی است که میتوان آن را در ترازنامه شرکت ثبت نمود. زمانی این معیار مهم است که شرکت نیاز به جذب سرمایه گذار و سرمایه داشته باشد. در این صورت سرمایه گذار مستقیما از ارزش دفتری برای بررسی وضعیت شرکت کمک میگیرد. برای آشنایی بیشتر با این مفهوم و نحوه محاسبه آن در ادامه مقاله همراه ما باشید.
آنچه در این صفحه میخوانید
ارزش دفتری چیست؟
نامگذاری ارزش دفتری و به کار رفتن کلمه دفتر در آن به دلیل این است که کلیه ارقام، اعداد، داراییها و بدهیهای شرکت در دفتر حسابداری ثبت میشوند و همین موضوع باعث شده تا نام دفتر در این نوع مفهوم به کار رود. ارزش دفتری در واقع عددی است که پس از بررسی ارزش کلیه داراییها و پس از کسر بدهیها و هزینههای مختلف مختلف بدست میآید. اگرچه ارزش دفتری معیار مناسبی برای عملکرد شرکت و ارزشمندی آن است، اما به تنهایی برای بررسی وضعیت آن کافی نیست. با این حال در حال حاضر به عنوان یکی از معیارهای مهم دفتری در حسابداری شناخته میشود.
مزایای ارزش دفتری
محاسبه و تعیین ارزش دفتری میتواند بر اساس میزان استهلاک محاسبه گردد و دید خوبی را نسبت به آینده نشان دهد. از این همین جهت آن به عنوان یکی از بهترین معیارها برای سنجش ارزش در حوزه سرمایه گذاری برای سرمایهگذاران شناخته میشود. از جمله مهمترین مزایای این معیار میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- محاسبه ساده: ارزشهای دفتری را میتوان به سادگی و با کمک اطلاعاتی که در ترازنامه حسابداری قید شدهاند، محاسبه کرد.
- ایجاد امکان مقایسه: اعداد به دست آمده میتوانند یک مبنای مشترک برای مقایسه عملکرد شرکتهای مختلف باشند و این موضوع برای سرمایه گذاران مفید است.
- تعیین حداقل ارزش: ارزش به دست آمده، حداقل ارزش یک شرکت و یا برند را نشان میدهد.
- ارزیابی عملکرد تاریخی شرکت: ارزشهای دفتری میتوانند عملکرد تاریخی یک شرکت را به بهترین شکل ارزیابی کنند.
معایب آن
با وجود مزایای مهم محاسبه ارزش دفتری، به دلیل اینکه در فرمول آن حقوق مالکیت معنوی محاسبه نمیشود؛ چندان معیار دقیق و مهمی نیست. در شرکتهای خدماتی که نیروها و افراد متخصص سرمایه شرکت محسوب میشوند، امکان محاسبه آنها به عنوان سرمایه مالی وجود ندارد و این موضوع باعث افت ارزش در این شرکتها خواهد شد. از جمله مهمترین معایب ارزش دفتری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- عدم ارائه اطلاعات به روز: ارزشهای دفتری بر اساس هزینه تاریخی کلیه داراییها محاسبه میشوند و احتمالا قادر به نشان دادن ارزش واقعی بازار به صورت دقیق نخواهند بود.
- قرار گرفتن تحت تاثیر تورم: دادههای محاسباتی میتوانند تحت تاثیر تورم قرار بگیرند. از این جهت ممکن است ارزش واقعی داراییها دست کم گرفته شود.
- عدم مشاهده داراییهای ناملموس: داراییها و حقوق مالکیت معنوی در این فرمول محاسبه نمیشوند. به طور مثال، حق امتیاز، فناوریهای نوآورانه و حتی حقوق مالکیت معنوی محاسبه نمیشوند.
- عدم بررسی پتانسیل رشد: فرمول ارزش دفتری به گونهای است که پتانسیل رشد در آینده یک شرکت را در نظر نمیگیرد.
- تحت تاثیر روشهای حسابداری: بسته به اینکه از چه خدمات حسابداری مالی استفاده کردهاید، ارزش محاسبه شده متغیر خواهد بود. در واقع تغییر در تکنیکهای حسابداری، روی اعداد حساب شده نیز موثر است.
نحوه محاسبه این معیار چگونه است؟
برای محاسبه ارزش دفتری در حسابداری لازم است که میزان داراییها از بدهیها و هزینهها کسر شوند تا بتوان ارزش یک مجموعه و شرکت را بدست آورد. حال بسته به اینکه این معیار برای چه عاملی محاسبه میشود، نحوه محاسبه کمی دچار تغییر خواهد شد که در ادامه به آن اشاره میکنیم.
ارزش دفتری یک دارایی = بهای تمام شده دارایی – استهلاک انباشته
ارزش دفتری یک شرکت = داراییها – بدهیها
ارزش دفتری به ازای هر سهم = حقوق صاحبان سهام – سهام ممتاز تقسیم بر میانگین سهام موجود
نحوه تحلیل ارزشهای دفتری شرکت ها
یکی از دغدغههای سرمایه گذاران این است که قادر به تحلیل ارزشهای دفتری شرکتها و برندها نیستند. طبق یک قاعده کلی، اگر سهام دفتری یک شرکت پایینتر از ارزش دفتری آن خریداری شود، یعنی شرکت در آینده سود بسیار خوبی دارد؛ اما اگر برعکس، سهام شرکت بالاتر از ارزش دفتری آن باشد، خرید شرکت با زیان همراه است.
ارزش دفتری منفی چه مفهومی دارد؟
ارزش دفتری منفی در واقع به معنای ضرر و زیان یک شرکت است و جزء نقاط ضعف آن محسوب میشود. اگر میزان بدهیهای شرکت و هزینههای آن از دارایی بیشتر باشد، ارزش محاسبه شده در ترازنامه منفی خواهد بود. در این زمان است که معمولا سرمایه گذاران از سرمایه گذاری در آن شرکت خودداری میکنند.
تفاوت ارزش اسمی و دفتری چیست؟
ارزش اسمی و دفتری به عنوان دو مفهوم مهم در حسابداری و بازار سرمایه هستند؛ اما با وجود مفهوم و کاربرد متفاوت با یکدیگر اشتباه گرفته میشوند. ارزش اسمی در واقع همان قیمتی است که در زمان تاسیس شرکت و انتشار سهام آن تعیین میشود و این مقدار روی برگه سهم نیز درج میشود؛ اما در مقابل ارزش دفتری ارزش خالص داراییهای یک شرکت را نشان میدهد که به ازای هر سهم محاسبه میشود. بنابراین، اگر کلیه داراییهای یک شرکت فروخته شوند و کلیه بدهیها نیز پرداخت گردند، مبلغی که به ازای هر سهم باقی میماند، ارزش دفتری آن سهم را نشان میدهد.
دلیل ارزش دفتری کم شرکتها چیست؟
در حالت کلی شرکتهایی ارزش دفتری بالایی دارند که ابزارها، داراییها و ماشین آلات گستردهای در آنها انباشته شده باشد. شرکتهایی که فاقد این تجهیزات هستند، معمولا ارزش دفتری پایینتری نیز خواهند داشت. در واقع میزان منابع انسانی شرکتها معیاری برای محاسبه بوده و زمانی که یک شرکت بیش از اینکه تجهیزات داشته باشد، از منابع انسانی مختلف تشکیل شود، ارزش دفتری آن پایینتر است. بنابراین، به عنوان یک معیار مقایسهای زمانی میتوان از آن کمک گرفت که تنها میان صنعت مشابه مقایسه را انجام داد.
آیا ارزش دفتری به عنوان معیاری مناسب برای شرکتها است؟
شرکتها و برندهای مختلف عمدتا ارزش دفتری متفاوتی دارند و بسیاری از سرمایه گذاران از این ارزش به عنوان معیاری برای مقایسه استفاده میکنند. به طور مثال، اگر ارزش دفتری یک شرکت در حوزه تولید پوشاک پایینتر از شرکت در همین حوزه باشد، سرمایه گذاران ترجیح میدهند که شرکتی را انتخاب کنند که ارزش بالاتری دارد؛ اما باید توجه داشت که حتی با وجود امکان مقایسه این معیار میان برندهای مختلف، تنها زمانی میتوان به آن اتکا کرد که نیاز به مقایسه یک حوزه کاری یکسان داشته باشید. در حوزه کاری متفاوت به دلیل تغییر در سبک سرمایهها و داراییهای یک شرکت، امکان مقایسه ارزش دفتری به صورت صحیح وجود ندارد.
بهترین خدمات حسابداری را از محاسب گران فرتاک بخواهید
انجام خدمات حسابداری داخلی و مدیریت به عنوان جریان خون مهم در شرکتهای مختلف شناخته میشود و بدون آن عملا یک شرکت مرده خواهد بود. خدمات حسابداری مالیاتی و مالی شرکتها با گروه محاسب گران فرتاک به صورت تخصصی و حرفهای زیر نظر قوانین ایران انجام میشود و آنقدر ترازنامه و صورتهای مالی به درستی تنظیم میشوند تا بتوانید به راحتی معیارهایی همچون ارزش دفتری را با دادههای ثبت شده محاسبه کنید. برای دریافت مشاوره و یا کسب اطلاعات بیشتر در مورد هزینههای خدمات و نحوه دریافت آنها می توانید همین حالا با ما در ارتباط باشید.
بدون دیدگاه